Дээд зэрэглэлийн зочид буудал, жуулчны баазад зэрэглэл тогтоох журам

Нэг. Нийтлэг үндэслэл
1.1. Энэхүү журмын зорилго нь Монгол Улсын үндэсний стандартад тусгагдсан шаардлагын дагуу дээд зэрэглэлийн зочид буудал, жуулчны баазад зэрэглэл тогтоохтой холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.
1.2. Зочид буудал, жуулчны бааз нь монгол Улсын стандартад заагдсан зэрэглэлд хуваагдана.
1.3. Дээд зэрэглэлийн зочид буудал, жуулчны баазад зэрэглэл тогтоох үйл ажиллагааг Дэд бүтцийн сайдын тушаалаар батлагдсан аттестатчиллын Улсын комисс зохион байгуулна.
1.4. Комисс дээд зэрэглэлийн зочид буудлын зэрэглэл тогтоох ажлыг II улиралд, жуулчны баазад зэрэглэл тогтоох ажлыг III улиралд багтаан зохион байгуулна.
1.5. Зочид буудлын зэрэглэлийн тэмдэг нь шар өнгийн дэвсгэртэй, од нь таван хошуу хэлбэртэй хар өнгөтэй байна. Тэмдгийн өргөн нь 40 см, урт нь 60 см байна. Тэмдгийн бичвэр нь англи, монгол хэл дээр бичигдсэн байна.
1.6. Зэрэглэлийн шаардлага хангасан зочид буудал, жуулчны баазад зэрэглэлийн гэрчилгээ, тэмдгийг комисс олгоно.
1.7. Зочид буудал, жуулчны бааз нь зочин хүлээн авах хэсэгтээ зэрэглэлийн тэмдэг, гэрчилгээг зочдод харагдахуйцаар байрлуулна.

Хоёр. Зэрэглэл тогтоох
Зочид буудал, жуулчны баазын үйл ажиллагаа эрхлэх, эрхлэж буй аж ахуйн нэгж нь зэрэглэл тогтоолгох өргөдлийг аялал жуулчлалын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага /Аялал жуулчлалын газар/-д гаргана.
Өргөдөлд доор дурьдсан материалыг хавсаргана. Үүнд:
Аж ахуйн нэгжийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэхтэй холбоотой бусад зөвшөөрлийн хуулбар,
Аж ахуйн нэгж байгууллагын танилцуулга
Стандартын норматив, ишлэл, нийтлэг шаардлагуудыг хэрхэн хангаж байгаа талаар барилга, галын аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн мэргэжлийн хяналтын байгууллагын дүгнэлт
Жуулчны баазуудын хувьд байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ, газар ашиглах гэрчилгээ,
Зочид буудлын зэрэглэл тогтоолгох өргөдлийг тухайн оны I улиралд, жуулчны баазад зэрэглэл тогтоох хүсэлтийг II улиралд хүлээн авна.
Комисс ирүүлсэн материалтай танилцсаны дараа зэрэглэл тогтоох хугацааг товлож тухайн зочид буудал, жуулчны баазад мэдэгдэнэ.
Хүсэлтийг хүлээн авснаас хойш 3 сарын дотор шийдвэрлэнэ.
Комиссоос томилогдсон шалгагч нар тухайн зочид буудал, жуулчны баазын барилга байгууламж, үйлчилгээг стандартын дагуу шалгана.
Дээд зэрэглэлийн зочид буудал, жуулчны баазын стандартын техникийн шаардлага, үйлчилгээний чанарын талаарх мэргэжлийн хяналтын байгууллагуудын дүгнэлт, шалгагч нарын тайлан зэргийг үндэслэн комиссын хуралдаанаар зэрэглэл олгох эсэхийг шийдвэрлэнэ.
Дээд зэрэглэлийн зочид буудал, жуулчны баазууд нь стандартын болон үйлчилгээний чанарын шаардлага хангаагүй тохиолдолд комисс энэ тухай дүгнэлтийг өргөдөл гаргагчид буцаана.

Гурав. Гомдол гаргах, зэрэглэлийг өөрчлөх, цуцлах үндэслэл
3.1. Аж ахуйн нэгж нь комиссоос олгохоор шийдвэрлэсэн зэрэглэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй, эсвэл хангалтгүй үнэлгээ авснаас зэрэглэл авч чадаагүй тохиолдолд шийдвэрийг дахин хянуулах тухай хүсэлт гаргах эрхтэй.
3.2. Дахин хянуулах хүсэлтийг зэрэглэлийн талаарх шийдвэрийг зарласнаас хойш 21 хоногийн дотор бичгээр комисст гаргана.
3.3. Комисс нь дахин хянуулах тухай өргөдлийн дагуу үнэлэх ажлыг тухайн аж ахуйн нэгжийн удирдлагатай хамтарч хийнэ.
3.4. Зэрэглэл эзэмшигч нь тухайн зэрэглэлийг өөрчлөх тохиолдолд зэрэглэлээ ахиулах хүсэлтээ Аялал жуулчлалын газарт гаргана.
3.5. Зочид буудал, жуулчны бааз нь энэ журмын 3.6, 3.7-д заасан шаардлагыг хангаагүй ажил үйлчилгээ явуулж байгаа нь холбогдох хяналтын байгууллага, улсын байцаагчийн шалгалтаар илэрвэл комисс тухайн зочид буудал, жуулчны баазын зэрэглэлийг бууруулах буюу цуцална.
3.6. Зэрэглэлийг дараах зөрчил гаргасан тохиолдолд бууруулна.
3.6.1. Тухайн зэрэглэлийн стандартын шаардлага хангаагүй ;
3.6.2. Зочид буудал, жуулчны бааз нь стандартын шаардлага хангаагүй барилга, байгууламж, техник хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж, эд хогшил ашиглах, ариун цэвэр, эрүүл ахуйн шаардлага хангахааргүй орчинд ажил үйлчилгээ явуулж байгаа бол;
3.6.3. Зочид буудал, жуулчны бааз нь тухайн зэрэглэлд нийцэхээргүй ажил үйлчилгээг явуулсан бөгөөд үйлчлүүлэгчдээс удаа дараа үндэслэлтэй гомдол гарсан бол
3.7. Зэрэглэлийг дараах тохиолдолд цуцална.
3.7.1. Хуулийн этгээд татан буугдсан
3.7.2. Зэрэглэлийг бусдад шилжүүлсэн

Дөрөв. Бусад
4.1. Зэрэглэл эзэмшигч нь холбогдох зэрэглэлийнхээ стандартын шаардлагад нийцсэн ажил үйлчилгээг чанартай явуулна.
4.2. Зэрэглэл эзэмшигч нь үйл ажиллагааны талаарх тайланг батлагдсан маягтын дагуу дараа сарын 5-ны дотор Аялал жуулчлалын газарт ирүүлнэ.

Тав. Хариуцлага
5.1. Зэрэглэл эзэмшигч нь хууль эрх зүйн актуудыг зөрчсөн тохиолдолд Монгол улсын хууль тогтоомжийн дагуу хариуцлага хүлээнэ.

Зочид буудал, жуулчны баазад зэрэглэл тогтоолгоход бүрдүүлэх бичиг баримтын жагсаалт

Зочид буудал, жуулчны баазад зэрэглэл тогтоолгох хүсэлтийг жил бүрийн 4 дүгээр сарын 01-нээс 5 дугаар сарын 15-ны дотор хүлээн авна.

Зэрэглэл тогтоолгохдоо дор дурьдсан материалыг бүрдүүлж Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны Аялал жуулчлалын газарт ирүүлнэ. Үүнд:

1. Зэрэглэлд хамрагдах тухай албан бичиг /ямар зэрэглэлээр орох хүсэлтэй байгаагаа тодорхой бичнэ/

2. Аж ахуйн нэгж байгууллагын танилцуулга /Брошур, фото зураг бусад материал/

3. Аж ахуйн нэгжийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар

4. Стандартын шаардлагуудыг хэрхэн хангаж байгаа талаархи улсын байцаагчийн дүгнэлт

5. Жуулчны баазуудын хувьд байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ, газар ашиглах гэрчилгээний хуулбар

6. Бүрэн бөглөсөн зочид буудал, жуулчны баазын бүртгэлийн хүснэгт

Жич: Зочид буудал, жуулчны бааз нь ашиглалтанд орсоноос хойш 1 жил үйл ажиллагаа явуулсны дараа зэрэглэл тогтоолгох хүсэлт гаргана.

”Mongolia ITF 2009” үзэсгэлэн гарна

Бичсэн БОАЖЯ

2009 оны 11-р сарын 27, Баасан гариг, 00:00

Монгол орныг гадаадад сурталчилан таниулахын тулд аялал жуучлалыг хөгжүүлэх хэрэгтэй. Тиймээс аялал жуучлалын салбарыг нэгдсэн бодлоготойгоор гадаад, дотоодод сурталчлах ажлын хүрээнд Байгаль орчин, аялал жуучлалын яам, Аялал жуучлалын үндэсний төвөөс хамтран нэгэн үзэсгэлэнг зохион байгуулах гэж байна. Энэхүү үзэсгэлэнгийн нэр “Mongolia ITF 2009". Үзэсгэлэн ирэх сарын 4-6 өдөр “Мишээл экспо” төвд нээгдэх аж. Уг үзэсгэлэнд аялал жуучлалын салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг цөөнгүй аж ахуйн нэгжийг оролцуулж, үйл ажиллагааг нь таниулах, сурталчлахад гол зорилго нь оршиж буй аж. Энэ талаар ирэх даваа гаригт сэтгүүлчдэд хэвлэлийн бага хурал хийлгэх аж.

Удганы хүү үеийнхнээсээ доожоогүй болохоор бусад хүүхдүүд ”нусгай” гэж хочилдогч ээжээс нь айгаад тэр бүр шоглож үл зүрхлэнэ. Хүүхдүүд нум сум харваж буюу модон сэлмээр тулалдан тоглож байхад нусгай хүү урцныхаа үүдэнд суугаад тэднийг атаархангуй хардаг байлаа..Заримдаа хүүхдүүдтэй тоглох боловч тэдний гарын аяыг даахгүй уйлах буюу тоглоом нь сонирхолгүй санагдаад урц руугаа урамгүйхэн буцна..Он цаг улиран одож сансарын хүрд эргэлдсээр хөвгүүд өсөж том болоод эрийн цээнд хүрчээ..Энэ отогыхон дундаа байтугай хаа хол хүртэл үзэсгэлэн гоо нь гайхагдсан нар мэт гэрэлтсэн нэгэн охин байлаа..

Түүний цагаахан царай хархан нүд ягаахан хацар, өөгүй цэвэрхэн бие хаа, гил хархан үсээ намируулан алхахыг харваас тэнгэрийн элч бууж ирсэн гэлтэй ажээ..Омогийн ахлагчийн амин хайртай эрдэнийг омогын бүх л залуус шохоорхон сэм хүсэмжилдэг ч охины зүрхэнд хайрын галыг асааж чадсан тэр азтай залуу сайн анчин төдийгүй сайхан эр отогт байлаа..Залуу хосууд хайрын үгээ ярилцан халуухан гараасаа атгалцаад тэртээх оддыг ширтэн мөрөөдөж байхдаа хамгаас илүү аз жаргалтай ...Тэр зудтай жилийн өвөл цас их унаж хоол хүнс хомсдож омогын бүх анч эрчүүд алс тайгын гүн рүү явж ан гөрөө хийхээр болж алсын замд бэлдлээ.Омогын ахлагч удгандаа ан ав олз омогтой болохыг даатгаж удган ч шөнийн оддыг ширтэн том түүдэг галын дэргэд тал хэнгэргээ цохин бөөлж,ангийн олз хийморыг онго тэнгэрээсээ гуйлаа..Анчид үүр цүүрээр хөдөлж авгай хүүхдүүд, отог омогоо сахин үлдлээ..Хэрэв анчид ганзага хоосон ирвэл омог отогыхон өлбөрч үхэх болохоор хоосон буцах эрх тэдэнд байхгүйээ.Охин хайртай залуугийнхаа гараас атган хацар дээр нь зөөлхөн үнсэж харин анчин эр олз омогтой харьж ирээд чамтайгаа гэрлэнээ хэмээн амаллаа..Нум саадгаа агсан алсыг зорьж буй анчдыг охин нулимстай нүдээрээ үдэж цаашилсаар холдох тэдний араас үлдсэн хүмүүс хайрласан, хүлээсэн, итгэж найдсан харцаар харсаар хоцорлоо..Энэ үед удганы хүү урцныхаа гадаа явагсдын зүг атаархсан байртай хараад зогсож байлаа..Нусгай хүү эрийн цээнд хүрсэн ч чоных шиг гүйлгэнэсэн харцтай туранхай нүдэнд хүйтэн эр болжээ..Гадаа жавар тачигнаж энэ дэлхий тэр чигтээ царцан хөлдөж орхиод амьд бүхэн бас нойрсож байнуу гэлтэй..Охин ганцаардан гуниглаж хайртынхаа хойноос анчидын хойноос санаа зовниж байлаа..Уйтгартай бүүдгэр өдрүүд зогсоо зайгүй цас шуурах өлсөглөн чоно алсад улих нь цаанаа л нэг зэврүүн..Оройд омогынхон том урцандаа цугларан анч эрсээ аян замдаа сайн яваад ирээсэй хэмээн залбирч халуун гал дээрээ цас хайлуулан буцалгаад тайгын жимс навчисаар бэлдэсэн цай ууцгаан өлөн зэлмэн суусаар .. Удганы хүү хулгайн нүдээр ахлагчын охиныг сэм ширтэж цээжин дотор нь тийм гэхийн аргагүй халуун гал төөнөж ямарч үнээр хамаагүй бүсгүйг өөрийн болгохсон гэж тачаадан хүсэмжилнэ..Ээжийнхээ увидас арга жатгаас хичээнгүйлэн суралцаж байхдаа түүний гол зорилго нь омог отогынхоо тэргүүн удган болчихоод ахлагчын охиныг эхнэрээ болгож авахсан гэсэн шунал хүсэл байлаа,Хүсэлдээ хөтлөгдөн улам шамдсаар авай..
Удган эх түүнд бүх мэддэг зүйлээ зааж онгод тэнгэрийн хүчийг тэр бага багаар мэдэрсээр байлаа.. Нэгэн шөнө удганы хүү онго тэгэрээсээ анчин залууг аян замд нь саатулахыг гуйжээ..
Анчид аяншиж ядарч арайхан тайгын гүнд хүрч тэндээ ан аваа хийж ганзага дүүрэн болжээ..Отогруугаа буцах тэр гайт шөнө гэнэт анчид руу хөвчийн хүрэн баавгай дайрч анч залуу эрэлхэгээр тэмцэж бусдыгаа хамгаалж байгаад өөрөө баавгайн хүчит саварт өртөн амиа алджээ.
Анчид 20 гаруй хоногийн дараа отогтоо ирсэн ч бүсгүйн хайртай залуу л ганцаараа ирсэнгүй..Ахлагчийн охин уйлан хайлж орь дуу тавьсан ч үхсэн хүн ямар эргэж ирэх биш дээ…Удганы хүү түүнийг тайвшруулж аргадан байсныг бие нь илааршиг хэмээн өвсний ханд уулгасныг бүүр түүр мэдрээд ухаан алджээ..Амьдрал үргэлжил хахир өвөл дуусаж хаварын урь ороход удганы хүү ахлагчын охинтой гэрлэжээ ..Урьдын үзэсгэлэнт охиныг одоо танихад нэн бэрх болжээ..Инээх ч үгүй уйлах ч үгүй дуугарах ч үгүй гөлийж суудаг болжээ,Удганы хүү удаа дараа дур тачаалаа тайлан эзэмдсэнч эсэргүүцэхгүй нэг л хүйтэн хөндий амьд сүг гэлтэй байдаг байлаа.
Хавар болж цаг дулаарч хүн бүрийн сэтгэл тэнийж баяртай байх боловч бүсгүй л үхмэл уйтгартай хэвээрээ…Увьдас шидийн хар хор түүний хайртыг мартуулж тэр уйлах инээхийг идэж уухаа ч умартжээ.Омогын ахлагч охиндоо санаа зовж байвч удган эмгэний ид шидэнд найдан идгэнэ дээ гэж хүлээсээр …
Tэр хаврын намуухан өглөө үхсэн хүн буцаж ирлээ..Анчин хүү буцаж ирлээ,Яах аргагүй баавгайд бариулж амьсгал хураасан болохоор хамт явсан анчид нь түүнийг газар хөлдүү байсан учир оршуулалгүй өвсөн бухалдаа орхисон юм байжээ..Гэтэл залуу гэнэт ухаан орж тэр ч байтугай амьд гарч чаджээ..Tүүнийг шархандаа халуурч үхэхийн даваан дээр байхад удган эмгэний онгод түүнд туслаж тэр амьд гарчээ..Aхлагчийн охин түүнийг хараад хараал шид нь арилж хайртай залуугийнхаа зүг гүйж хүрээд тэврэн авлаа..Түүний биеийг эзэмдэж чадсан ч сэтгэлийг нь өөрийн болгож чадаагүйдээ бухимдсан удганы хүү отогоосоо яваад эргэж ирээгүй гэдэг..Харин удган эмгэн хүүдээ бус ариун хайраа дээдэлсэн залуу хосод тусалсныг хэн ч ойлгож хэн ч мэдээгүй гэнэ лээ..Аяа хайрын хүч агуу ажээ..

Япон (Япон хэл: 日本国 Ниппон, эсвэл Нихон гэж дуудна) нь Азийн зүүн хэсэгт, Номхон далайн баруун хэсгээр орших арлын орон юм. Японы нэрийг бүрдүүлдэг ханз үсгүүд нь "наран үндэслэх" гэсэн утгатай бөгөөд үүнээс үүдэж Япон улсыг "Нарны орон", "Мандах нарны орон" гэж нэрлэдэг.

Япон нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа зохиосон Японы Үндсэн Хуульд үндэслэн шүүх, гүйцэтгэх, хууль тогтоох эрх мэдлийг хэрэгжүүлдэг Үндсэн Хуульт Хаант Засагт Улс бөгөөд Үндсэн Хуульд нь Төрийн тэргүүн гэж хэн болохыг заагаагүй боловч Япон Улсын ард түмний эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг болох эзэн хаан нь төрийн тэргүүн гэж хэлж болох юм.

Япон нь эдийн засгийн чадавхаараа дэлхийд АНУ-н дараа 2-т ордог^[3], Их Наймын нэг гишүүн улс юм. Азийн цор ганц өндөр хөгжилтэй орон хэдий ч түүхий эд, хүнс, эрчим хүчний 80-аас илүү хувийг импортлодог, гадаад худалдаанаас хамааралтай улс болно.

Японы хүн ам нь Хоншюү арлаар төвлөрөн суудаг япон, Окинава аралд оршин суух Рюүкюү болон Хоккайдо, Сахалинаас гаралтай Айнү, Орок, Нивхи зэрэг жижиг үндэстнүүдээс бүрдэнэ. Албан ёсны хэл нь япон хэл бөгөөд Рюүкюү хэл, Айнү хэл зэрэг цөөн ярилцагч бүхий хэлнүүд оршдог.

Газарзүйн байрлалын хувьд газраар хиллэдэг орон байхгүй бөгөөд Японы тэнгисээр Солонгосын хойг (Бүгд Найрамдах Солонгос Улс, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс), Оросын Холбооны Улсуудтай (ОХУ нь Япон тэнгисээс гадна Агнуурын тэнгисээр хиллэнэ), Дорнод Хятадын тэнгисээр Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс, Бүгд Найрамдах Хятад Улс зэрэг улсуудтай хиллэнэ. Түүнчлэн өмнө этгээдэд байх Огасавара олтригоор Микронез (Умард Марианы арлууд) улстай хиллэдэг.

Сахиусан тэнгэр заримдаа мартамхай болчихдог

Та заримдаа бүх юм нэг л бүтэлгүйтээд байдгийг анзаарсан уу? Юм хийгээд байхад гараас гарсан бүтээл байхгүй, ар араасаа элдэв таагүй явдлууд тохиолдоод л. Үүнийг тайлбарлах олон арга байж болох юм. Харин танд этгээд нэгэн тайлбарыг хүргэе. Та үүнийг мухар сүсэг гэж хүлээн авах байх, гэхдээ туршаад үзээрэй.
Хүн бүрт өөрийг нь өмгөөлөн хамгаалдаг Сахиусан тэнгэрүүд байдаг гэнэ. Гэхдээ тэд жирийн үхэх үйлтэн бидний л адил заримдаа ааш зан нь хувирч өөрчлөгддөг. Сахиусан тэнгэрүүд хүмүүс шиг л уур хилэн, ядаргааг мэдэрч, сэтгэл гутралд автдаг юм байх. Ийм үед сахиусан тэнгэрүүд хүнийг хамгаалан өмгөөлж, туслах үүргээ умартаж, үүрэг хариуцлагаа мартсанаас таныг янз бүрийн таагүй явдлууд тохиолддог аж. Гай зовлон ч тохиолдож магад. Сахиусан тэнгэрийн мартамхай байдлын илрэлүүд:

-Таны ажйл үйлс, хувийн амьдралд бүтэлгүй үе эхэлсэн мэт болж, азгүй явдлууд ар араасаа цуварч, санасан бодсон зүйл, төлөвлөгөө ээлж дараалан бүтэлгүйтэж гарна.
-Эрүүл мэндтэй холбоотой асуудал гарч эхэлнэ. Таны бие улам улам муудсаар байх болно. Нэг өвчнөөс салж амжаагүй байхад дахин өөр өвчин тусах жишээтэй.
-Та найз нөхөд, төрөл төрөгсөд, хамт ажиллагсадтай хэл амаа ололцох нь улам хэцүү болж ирнэ. Ажил дээр ба орон гэрт зөрчилт байдал үүсэх нь олширно.
-Хайр дурлалын асуудал бүтэлгүйтнэ.
-Танд санхүүгийн асуудлууд үүсчээ. Хэдийгээр бид бүгд үе үе мөнгөний дутагдалд ордог ч харин энэ тохиолдолд материаллаг байдал эрс муудаж, бараг л ядуугийн туйлд хүрнэ.
Тэгэхээр танд иймэрхүү явдал тохиолдсон бол сахиусан тэнгэр чинь мартжээ гэж дүгнэж болно. Одоо та шалтгааныг тогтоосон болохоор түүнийг урин дуудах арга хэмжээ ав. Танд таагүй зүйл (муу юм) тохиолдмогц чанга дуугаар “Надад ийм явдал учирлаа (тодорхой тоочин дурьд). Энэ бүгд миний сахиусан тэнгэрийн буруу. Тэр намайг ямар ч тусламж дэмжлэггүй орхижээ” гэж хэл. Ингэж хэлснээр та сахиусан тэнгэрт юу ч хийхгүй, өөрийг чинь хамгаалахгүй байгааг ойлгуулна. Мөн Дээд тэнгэр (Оюун ухаан, Бурхан) түүнд арга хэмжээ авах болно. Та мөргө, залбир. Таны чин сэтгэлийн залбирал сахиусан тэнгэрт хүч чадал нэмж, тэрээр тусалж эхлэх төдийгүй дахин ивээлдээ авна. Ингээд таны амьдрал дахин хэвийн байдалдаа буцаж орно.

Аллен Айверсон Филадельфид 2 дахь удаагаа дебютээ хийлээ. Энэ удаагийнх эхнийхийгээ бодвол илүү сэтгэл хөдөлгөсөн байв. Түүний нэрийг зарлагч дуудахад ордонд цугласан үзэгчид бүгд суудлаасаа босон, түүний нэрийг дуудацгаан сайхан угтав. Айверсон талбайн төв дэх багийнхаа логог очиж, үнсээд эргэн багийнхан дээрээ очиж байв. Вачова Центрт 20664 үзэгч цугласан бөгөөд анх удаа бүх тасалбар нь зарагджээ.

Гэвч Филли 10 дахь дараалсан хожигдлоо хүлээв. Чонси Биллапс 31 оноо авч, Айверсоны эргэн ирэлтийг “баллав”. Айверсон 11 оноо, 6 оновчтой дамжуулалт, 5 самбараас авалт авсан бөгөөд талбай дээр байх хугацаанд нь баг нь хожиж байсан. 65:61-ээр Филли хожиж байхад Айверсон нөөцөнд суусан бөгөөд үүнээс хойш Денвер 11 оноо дараалан авчээ. Улмаар Денвер үлдсэн хугацаанд онооны давамгайллаа хадгалж чадсанаар хожил авчээ. Кармелло улирал эхэлснээс хойш анх удаа 20 хүрэхгүй оноо авсан байна.

“Улаанбаатар фавиньон-2009” сагсан бөмбөгийн олон улсын тэмцээн нь 4 дэх жилдээ манай нийслэлд зохион байгуулагдаж байна. Тус тэмцээнд манай улсын шигшээ баг, БНСУ-ын Сөүл хотын их сургуулийн оютны шигшээ баг, ОХУ-ын Буриадын улсын их сургуулийн баг болон эрхүү хотын сагсан бөмбөгийн шигшээ баг оролцож байна. Тэмцээний нээлт өчигдөр СТО-нд болсон бөгөөд Cолонгосын сагсан бөмбөгийн холбоо, оросын багийн төлөөлөл, манай улсын спортын салбарын удирдлагууд нээлтэд оролцлоо.

“Улаанбаатар фавиньон-2009″ тэмцээнийг солонгосын талаас ивээн тэтгэж зохион байгуулалцаж байгаа юм. Өчигдөр олон улсын тэмцээний эхний тоглолтууд болсон. Манай улсын шигшээ баг Буриадын улсын их сургуулийн шигшээ багтай нээлтийн тоглолтыг хийж 4 үеийн турш илүүрхсээр 15 онооны зөрүүтэй хожсон юм. Харин дараа нь Сөүл хотын оюутны шигшээ баг, Эрхүү хотын шигшээ багтай тоглож ялалт байгуулжээ. Өнөөдөр олон улсын тэмцээний 2 дахь тоглолтууд СТО-ны А танхимд үргэлжилнэ.

Ногоон карт

Ногоон Картны сугалаа гэж юу вэ?АНУ-ын Төрийн Департаментын Консулын хэрэг эрхлэх товчооноос жил тутамд Diүersity Visa Lottery буюy Ногоон Картны сугалааг зохион байгуулдаг юм. Тус сугалааны үндсэн зорилго нь АНУ-д цөөн цагаач илгээдэг улсуудын иргэдэд Ногоон карт авах бололцоо олгох зорилготой байдаг. Үүнд оролцож шалгарсан хүмүүс гэр бүлийн хамт (эхнэр/нөхөр болон 21 нас хүртэлхи хүүхдүүд) АНУ-д Байнгын оршин суух өргөдөл гаргах эрхтэй болох юм. Мөн тухайн жилд явуулах сугалааг түүний дүн гарч, шалгарагсдад Ногоон Карт олгох жилээр дугаарладаг.
Жишээ нь: 2004 онд явагдах сугалааг ‘DV-2006’ буюу ‘2006 онд олгох сугалаа’ гэж нэрлэнэ.
Ногоон Картны сугалаанд хэдэн хүн оролцож, тэдгээрээс хэд нь шалгардаг вэ?Ногоон Картны сугалаанд жил тутам дэлхийн 200-гаад улсын нийт 10-13 сая орчим хүн оролцдогоос 100.000 сугалааг компьютераар сонгон шалгаруулж, тэдгээрээс 55.000-д нь Ногоон карт олгодог.Тухайн жилд олгох 50 мянган Ногоон картыг 6 тивд хүн амын тоогоор хуваарилдаг бөгөөд нэг улсад нийт 7% хувь буюу 3,500 илүүгүй Ногоон карт оногдуулах зарчим баримталдаг байна.Зарим улсад тус сугалаанд бүртгэх ажлыг улсын хэмжээнд зохион байгуулж олон зуун мянган хүнийг хамруулдаг тул тэдгээрээс мөн олон шалгардаг байна.
Жишээ нь: 2003 оны DV-2005 сугалаанд дараахи 15 улсаас хамгийн олон шалгарсан байна.

Монголчуудын хувьд чухам хэдэн хүн оролцож байгааг тодорхойлох аргагүй байгаа боловч бидний тооцоогоор сүүлийн жилүүдэд 4-7 мянган хүн тогтмол оролцож байгаа бололтой. Эдгээрээс дараахи байдлаар шалгарч ирсэн байна:
Сугалааны Он
Сугалааны Дугаар
Шалгарсан Тоо
Дээрхи тоонуудаас үзэхэд тус сугалаанд Монголчууд харьцангуй цөөн шалгарч байгаа нь хүн ам багатайгаас бус харин нийт оролцож байгаа хүний тоо бага байгаатай холбоотой болох нь тодорхой юм.
Жишээ нь: Монголтой дүйцэхүйц 2.9 сая хүн амтай Армян улсаас 2003 оны сугалаанд 1004 хүн шалгарсан байна.
Тус сугалаанд Монголчууд цөөн оролцож байгаагийн үндсэн шалтгаан нь мэдээлэл зар хүрэхгүй, мөн сүүлийн жилүүдэд зарим байгууллага, хувь хүмүүс төлбөртэй бүртгэл хийж, тэдгээрийн зарим нь зөвхөн мөнгөнд шунахайрч бодит байдалд шаардлага хангахуйц бүртгэлийг оруулалгүй олныг хохироож итгэл алдуулж байсантай шууд холбоотой юм.Иймд тус сугалаанд аль болох олныг хамруулж АНУ-ын Ногоон картанд хүрэх Монголчуудын тоог эрс нэмэгдүүлэх зорилгоор энэ оны бүртгэлийн ажиллагааг U.S.Mongols компани Монголын зарим олон нийтийн болон хэвлэл мэдээллийн байгууллагатай хамтран ивээн тэтгэж Улаанбаатар болон Дархан хотуудад үнэ төлбөргүй бүртгэхээр зохион байгуулж байгаа билээ.Ногоон Картны сугалаанд хэн оролцох эрхтэй вэ?Ногоон Картны сугалаанд арьс өнгө, яс үндэс, шашин шүтлэг, нийгмийн гарал болон байдал зэрэг аливаа зүйлээр ялгаварлахгүй дэлхийн ихэнхи улсын иргэд оролцох тэгш эрхтэй байдаг бөгөөд харин дараахи зарим нөхцөл байдаг. Үүнд:1. ХаръяалалАНУ-д жилдээ 50 мянгаас илүү цагаач илгээдэг улсын иргэд Ногоон картны сугалаанд оролцох эрхгүй байдаг.
Жишээ нь: 2004 оны DҮ-2006 сугалаанд Канад, Мексик, Колумб, Доминикан улс, Эл Сальвадор, Гаити, Ямайк, Хятад, Энэтхэг, Пакистан, Филиппин, Вьетнам, Өмнөд Солонгос, Их Британи болон Оросын Холбооны улс зэрэг улсын иргэд дээрхи шалтгаанаар оролцох эрхгүй болсон байна.
Эдгээрээс бусад аливаа улсын иргэд Ногоон Картны сугалаанд оролцох эрхтэй байдаг.
Жишээ нь: Монголд, АНУ-д болон дэлхийн бусад аливаа улсад оршин суугаа Монголын иргэд тус сугалаанд оролцох бүрэн эрхтэй юм.
2. БоловсролНогоон Картны сугалаанд оролцогсод наад зах нь бүрэн дунд боловсролтой эсвэл 2-оос доошгүй жилийн тусгай мэргэжлийн туршлагатай байх шаардлагатай байдаг.
Жишээ нь: Монголын 10 жилийн сургууль эсвэл техник-мэргэжлийн сургууль төгсөгчид тус шаардлагыг хангах юм.
3. НасНогоон Картны сугалаанд оролцогсдод насны хязгаар заадаггүй боловч дээрхи боловсролын шаардлагаас үзэхэд 18-аас доош насныхан оролцох бололцоогүй юм.4. Оролцох тооНогоон Картны сугалаанд оролцогсод зөвхөн нэг л өргөдөл гаргах эрхтэй байдаг, тухайн хүний нэр бүхий өргөдөл давхардсан тохиолдолд аль алиныг нь хүчингүйд тооцдог байна. Харин гэр бүлийн эхнэр нөхөр хоёр тусдаа өргөдөл гаргаж болох юм.
5. АНУ-д оршин суугаа гадаадын иргэд
Ногоон Картны сугалаанд АНУ-д оршин суугаа (дээр заагдсанаас бусад) аливаа улсын иргэд оролцох бүрэн эрхтэй бөгөөд үүнд тэдгээрийн статусын төрөл болон хугацаа, мөн аливаа өөр үндэслэлээр Ногоон картанд хандсан байдал зэрэг нь хамааралгүй байдаг.

АНУ-д байх хугацаанд виз болон статусын зөрчил гаргасан (жишээ нь, виз статусын хугацааг хэтрүүлсэн, зөвшөөрөлгүй ажилласан буюу суралцсан г.з.) гадаадын иргэд сугалаанд шалгарсан тохиолдолд Ногоон Карт авахад тодорхой хүндрэл учрах боловч АНУ-ын цагаачлалын хуулийн зарим тусгай заалтыг (жишээ нь, 245(i) дугаар зүйл г.з.) үндэслэн АНУ дотор Ногоон картанд өргөдөл гаргаж болох юм.
Харин АНУ-д гэмт хэрэг үйлдсэн, мөн ямар нэгэн шалтгаанаар АНУ-аас албадан гаргасан, эсвэл хил дээрээс буцааж АНУ-д орох эрхээ хасуулсан гадаадын иргэд тус сугалаанд оролцож болох боловч шалгарсан тохиолдолд өмнө АНУ-ын хууль зөрчсөн байдлаас шалтгаалан Ногоон карт авах бололцоогүй болохыг анхаарна уу.Ногоон Картны сугалаа хэзээ явагддаг вэ?Тухайн жилд Ногоон Картны сугалаа явуулах хугацааг АНУ-ын Төрийн Департаментаас тогтоодон зарлаж жилийн эцсээр явуулдаг.
Жишээ нь: 2004 онд явагдах DҮ-2006 сугалааг 2004.11.05-наас 2005.01.07-ныг хүртэл нийт 63 хоногийн хугацаанд явуулахаар тогтоосон байна.

Ногоон Картны сугалаанд оролцох бүртгэлийг зөвхөн дээрхи хугацаанд хүлээж авдаг бөгөөд түүнээс өмнө буюу хойно ирүүлсэн өргөдлийг хүчингүй болгодог.
Жишээ нь: 2002 онд явагдсан DҮ-2004 сугалаанд нийт 13 сая гаруй өргөдөл ирүүлснээс 3 сая гаруйг нь хугацаанаас өмнө буюу хойно ирүүлсэн шалтгаанаар хүчингүй болгосон байна.

Ногоон Картны сугалаанд хэрхэн оролцох вэ?
АНУ-ын Төрийн Департаментын Консулын хэрэг эрхлэх товчооноос Ногоон картны сугалаанд оролцогсдыг өөрийн Интернетын вэбсайтаар дамжуулан үнэ төлбөргүй бүртгэдэг билээ. Иймд Интернет болон англи хэлний зохих мэдлэгэтэй хувь хүн тэдний вэбсайтанд орон маягтыг бөглөж, фото зургаа шаардагдсан стандартын дижитал форматаар оруулан өөрсдөө бүртгүүлж болно.
U.S.Mongols компани нь ийм бололцоогүй Монголчуудыг тус сугалаанд хамруулах зорилгоор бүртгэлийг ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙ зохион байгуулж байгаа бөгөөд дараахи байдлаар бүртгүүлнэ:
Улаанбаатар хотод INFO сонины газар очиж маягтыг бөглөж бүртгүүлнэ (фото зургийг газар дээр нь авна);
Дархан хотод Хараа зочид буудал дээр фото зурагаа авч очиж маягтыг бөглөж бүртгүүлнэ;
АНУ болон гадаадын бусад улсад суугаа Монголчууд шууд манайд бүртгүүлнэ. Ингэхэд энд хавсаргасан маягтыг бөглөж фото зураг болон үйлчилгээний хураамжийн хамт бидэнд шуудангаар илгээнэ.
1. Маягт
Ногоон Картны сугалаанд оролцоход энд хавсаргасан маягтыг хэвлэн гаргаж зааврын дагуу гаргацтай бөглөж манай хаягаар шуудангаар илгээнэ.
Ногоон Картны сугалааны бүртгэлд бичигдсэн мэдээлэл нь дутуу тохиолдолд тухайн бүртгэлийг хүчингүй болгодог, мөн түүнд заагдсан мэдээлэл нь сугалаанд шалгаран Ногоон Карт авахаар мэдүүлсэн бичиг баримтаас зөрсөн тохиолдолд тухайн хожилыг хүчингүй болгох учир маягтанд заагдсан бүх асуултанд бүрэн, үнэн бөгөөд зөв мэдээлэл олгох нь нэн чухал юм.
2. Фото зураг
Ногоон Картны сугалаанд оролцогч болгон өөрийн, мөн гэр бүлтэй бол эхнэр/нөхөр, хүүхэд тус бүрийн цээж зураг нэг хувийг илгээнэ. Тус зураг нь энгийн цаасан фото зураг байх бөгөөд тэдгээрийг бид шаардлагын дагуу дижитал форматанд оруулж өргөдөлд хавсаргана.
Илгээх фото зураг нь дараахи шаардлагыг хангасан байна. Үүнд:
Фoтo зураг нь 5см Х 5см хэмжээтэй дөрвөлжин байна;
Фoтo зургийн дүрс нь нийт зургийн 50% орчимыг эзэлсэн, эгц урдаас цайвар фононд тод авсан байна: эргэсэн буюу хазайсан дүрстэй, фокус муутай, хэт бараан буюу хээтэй фононд авсан зургийг хүлээж авахгүй;
Нүдний шил, малгай болон нүүр халхалсан бусад зүйл бүхий зургийг хүлээж авахгүй;
Фoтo зургийн ар талд овог нэрээ харандаагаар бичсэн байна.
Ногоон Картны сугалааны өргөдөлд хавсаргасан фото зураг нь дутуу, эсвэл хэмжээ буюу бусад аливаа шаардлагыг хангахгүй тохиолдолд тухайн өргөдлийг хүчингүй болгох учир тэдгээрийг чанд мөрдөх нь нэн чухал юм.
3. Төлбөр, хураамж
АНУ-ын Төрийн Департаментын Консулын хэрэг эрхлэх товчооноос Ногоон картны сугалаанд оролцогсдыг өөрийн Интернетын вэбсайтаар дамжуулан үнэ төлбөргүй бүртгэдэг билээ. Харин түүнд оролцуулах үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллагууд үйлчилгээний хөлс авдаг бөгөөд тэдгээр нь $40-$150 орчим байдаг байна.
U.S.Mongols компани Ногоон картны сугалаанд Монголоос оролцогсодыг үнэ төлбөргүй бүртгэнэ.

АНУ-д болон гадаадын бусад улсад суугаа Монголчууд манайхаар дамжуулан бүртгүүлэхэд өргөдөл тус бүрт $20 доллар, нэг гэр бүлийн эхнэр нөхөр хоёр тусдаа өргөдөл гаргахад нийт $30 долларын үйлчилгээний хураамж төлөх бөгөөд үүнийг бэлэн мөнгө буюу банкны чекээр бүртгэлийн маягтын хамт бидэнд шуудангаар илгээнэ.

Гадаадад суугаа Монголчуудаас орсон үйлчилгээний хураамжийн нийт орлого нь Монголд нийтийг хамарсан бүртгэлийн ажиллагааг зохион байгуулах, байрны түрээс, ажилчдын цалин болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслэлээр зар мэдээг хүргэх зэрэгт зарцуулагдах болно. Өөрөөр хэлбэл гадаадад суугаа Монголчууд Монголд байгаа ах дүү нараа тус сугалаанд оролцуулахыг шууд ивээн тэтгэх юм!Ногоон Картны сугалааг хэзээ дүгнэдэг вэ?

Тухайн жилийн Ногоон Картны сугалааны дүнг дараахи жилийн дундуур гаргаж тив тус бүр болон улс тус бүрээс хэдэн сугалаа шалгарсаныг мэдээлдэг.

Ногоон Картны сугалаанд шалгарагсдад дараахи жилийн 6-8 саруудад албан ёсны мэдэгдэл илгээдэг, харин амжилтанд хүрээгүй бол ямар нэгэн хариу ирдэггүй, иймд 9 сарыг дуустал ийм мэдэгдэл ирээгүй тохиолдолд амжилтгүй болсонд тооцож болох юм.

Жишээ нь: 2004 онд явагах DV-2006 сугалааны дүн 2005 оны 6-8 сард гарч, мөн хугацаанд шалгарагсдад албан ёсны мэдэгдэл илгээнэ.

АНХААР! Ногоон Картын сугалаанд шалгарсан тухай хуурамч мэдэгдэл өгч өндөр хэмжээний төлбөр шаардсан email илгээх явдал олон гарч байна. Гэтэл тус сугалаанд шалгарсан тохиолдолд албан ёсны мэдэгдэлийг АНУ-ын Төрийн Департаментаас шуудангаар илгээдэг тул дээрхи email-үүдэд залилагдаж ямар нэгэн хэлбэрийн төлбөр төлөхөөс болгоомжилно уу.

Сугалаанд шалгарсан тохиолдолд Ногоон Карт хэрхэн авах вэ?

Тухайн жилийн сугалааны шалгарагсдад тухайн жилийн 10 дугаар сарын 1-нээс нэг жилийн хугацаанд Ногоон Картанд өргөдөл гаргах эрх олгодог бөгөөд тус хугацаанаас хойш хожил нэхэмжлэх эрхгүй болдог.

Жишээ нь: 2004 онд явагдах DҮ-2006 сугалааны шалгарагсад 2005.10.01-нээс 2006.09.30-ны хооронд Ногоон Картанд өргөдөл гаргах эрхтэй болно. Хэрэв тус хугацаанд Ногоон карт авах өргөдөл гаргаагүй эсвэл гаргасан боловч асуудал нь шийдэгдэж амжаагүй тохиолдолд тухайн хожилыг хүчингүй болгодог.

Мөн Ногоон Картны сугалаанд жил тутамд нийт 100 мянган хүн шалгаруулдаг боловч зөвхөн 50 мянгад нь Ногоон Карт олгодогийг анхаарах нь чухал юм. (Үүнээс гадна 5.000 эрхийг NACARA гэрээний дагуу Төв Америкийн улсуудын иргэдэд тусгай нөхцлөөр олгодог).

Иймд Ногоон Картны сугалаанд шалгарсан явдал нь заавал Ногоон Карт авах баталгаа болдоггүй бөгөөд энэ нь юуны өмнө хожилын дугаараас хамаарна, мөн үе шат тутмын өргөдөл бичиг баримтыг заагдсан хугацаанд нь зөв бөгөөд бүрэн бүрдүүлэх зэргээс шалтгаалдаг байна.

Жишээ нь: өмнөх жилдүүдэд тус сугалаанд оролцож шалгарсан олон Монголчуудын Ногоон Картаа авч чадалгүй өнгөрөөд байгаа тухай харамсалтай мэдээлэл бидэнд ирсээр байна. Эдгээр нь ихэнхидээ шалгарсан мэдэгдэлээ олж авч чадаагүй, эсвэл оройтаж авсан, мөн бичиг баримтаа хугацаанд нь илгээгээгүй, эсвэл дутуу буюу буруу бүрдүүлсэн зэргээс шалтгаалсан байна.

1. Хожилын дугаар
Ногоон картны сугалаанд шалгарсан хүн тутамд хожилын дугаар оноодог бөгөөд тус дугаар нь шалгарсан тухай мэдэгдэлд заагдсан байдаг.

Жишээ нь: Ази тивээс шалгарсан тохиолдолд урдаа ‘AS’ гэсэн тэмдэглэлтэй дугаар олгодог байна.

Ногоон картны сугалаа хожигсод зөвхөн оноогдсон хожилын дугаарын дарааллаар Ногоон Картанд өргөдөл гаргах эрхтэй болдог бөгөөд тухайн сард ямар дугаартай хожигсод ийм эрхтэй болохыг АНУ-ын Төрийн Департаментаас сар тутамд урьдчилан тогтоож нийтэд мэдээлдэг.
Жишээ нь: АНУ-ын Төрийн Департаментын мэдээгээр 2003 онд явагдсан DҮ-2005 сугалааны AS–9600 хүртэлхи дугаартай хожигсод 2004 оны 10 дугаар сараас эхлэн Ногоон Картанд өргөдөл гаргах эрхтэй болох байна.
Хожилын дугаар нь АНУ-ын Төрийн Департаментаас тухайн жилд олгох 50 мянган Ногоон Картны лимитийг хэтрүүлэхгүй хянах хэрэгслэл болдог. Лимит дууссан тохиолдолд үлдсэн хожилыг хүчингүй болгодог байна. Иймд тухайн жилийн сугалааны хожил нэхэмжлэх хугацаа дуусахад тухайн хожилын дугаар зарлагдаагүй тохиолдолд тус хожил нь хүчингүй болдог.

Жишээ нь: 2002 онд явагдсан DҮ-2004 сугалаанд шалгарагсад 2003.10.01-нээс 2004.09.30-ныг хүртэл Ногоон Картанд өргөдөл гаргах эрх олгосон билээ. Гэтэл энэ хугацаа дуусахад зөвхөн AS-16300 хүртэлхи дугаар зарлагдсан бөгөөд түүнээс дээш дугаартай бүх хожил нь хүчингүй болсон байна.

2. Хожилын дугаар зарлагдсан тохиолдолд
Ногоон Картны сугалаа шалгарагсад тэдгээрийн хожилын дугаар зарлагдсан тохиолдолд АНУ-ын Ногоон Картны өргөдөл гаргах эрхтэй болдог.

Ногоон Картны өргөдлийг тусгай маягтаар гаргах бөгөөд түүнд шаардлагатай бүх бичиг баримтыг холбогдох хураамжийн хамт заагдсан журмын дагуу бүрдүүлэн хавсаргадаг. Хавсаргах бичиг баримтанд үндэсний паспорт, төрсний гэрчилгээ, гэрлэлтийн баталгаа, боловсролын гэрчилгээ болон холбогдох бусад бичиг баримт, мөн АНУ-д оршин суугчид статусын хүчинтэй байдлыг нотлох бичиг баримт зэрэг багтдаг. Үүнээс гадна заагдсан эмнэлэгт үзлэгт орж мөн хурууны хээг өгсөн байх шаардлагатай болдог.

Ажлын байранд хийх дасгал

Сэтгэхүйн мэдрэлийн системийн хүчдэл ихээхэн шаардсан хөдөлгөөн багатай гол төлөв оюуны хөдөлмөр эрхэлсэн ажилтай хүмүүст зориулсан дасгал. Мэргэжлийн 4 бүлэгт төв мэдрэлийн системийн үйл ажиллагаа ихээхэн шаардсан хөдөлгөөн багатай гол төлөв оюуны хөдөлмөр эрхэлсэн / инженерүүд, хянагч, нийлэгч тооцооны ажилтанууд/ хүмүүс хамрагдана. Эдгээр ажил мэргэжлийн хүмүүс өндрө далайцтай төрөл бүрийн дасгал хийх бөгөөд тэдгээрт хөдөлгөөн хязгаарлагдмал байсан доод үе мөчний болон амьсгалын дасгал голлож орсон байвал тохиромжтой.

Энэ мэргэжлийн хүмүүс дараах дарааллаар зогсоо байдалд биеийн тамирын завсарлагыг гүйцэтгэнэ.

1. Сунгалтын дасгал
2. Гар, хөл их биеийн дасгал
3. Гар хөл их биеийн булчингийн өндөр ачаалалтай дасгал
4. алхалт, гүйлт, үсрэлт, хагас суух зэрэг дасгал
5. хөл, гарын хөдөлгөөн хосолсон дасгал
6. Гарын булчинг суллах дасгал
7. Хөдөлгөөний нарийн үйлдэл анхаарлын дасгал байна.

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. Өлмий дээр босч, гараа өргөн амьсгалаа авна
2. Гараа толгойн ард авч тохойгоо урагш болгон амьсгалаа гаргана
3. Гараа мөрөндөө авч тохойгоо хойш болгож амьсгал авна
4. гараа буулган амьсгалаа гаргана. 4-6 удаа тайван хийнэ.

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. Баруун хөлөө хажуу тийш өлмийгөөр тавьж гараа мөрөндөө авна
2. Гар өргөн баруун тийш хазайна
3. Эгцрэн гараа мөрөндөө авна
4. Бэлтгэх байдалд орно
5. 8 эсрэг талруу давтана. 6-8 удаа дунд зэргийн хэмнэлтэй хийж гүйцэтгэнэ.

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. зүүн хөлөөс алхан зүүн хөл дээр хагас сууж гараа алдлан амьсгалаа гаргана.
2. Гараа ташаандаа авч зүүн тийш цээжээ эргүүлж амьсгалаа авна
3. Эгцрэн гараа алдлаж амьсгалаа гаргана
4. Үсрэнгүүт зүүн хөлөө нийлүүлэн амьсгалаа авна
5. 8 эсрэг талруу давтан хийнэ 6 удаа дунд зэргийн хэмнэлтэй хийнэ

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. Гараа алдан бөхийж амьсгал гаргана.
2. Эгцрэн гараа буулган амьсгал авна
3. Гараа нуруундаа авч бөхийн амьсгал гаргана.
4. Гараа буулган, эгцэрч амьсгал гаргана.
5. 6-8 удаа дунд зэргийн хэмнэлтэйгээр давтана.а

Бэлтгэх байдал: Гараа урагш өргөн алгаа нийлүүлэн хуруунуудаа зөрүүлэн атгаж хөл салган зогсоно.

1. Баруун тийш цээжээ эргүүлэн амьсгал гаргана.
2. Зүүн тийш цээжээ эргүүлэн амьсгалаа гаргана.
3. Гараа алдлан толгойн ард авангуут гэдийж амьсгалаа гаргана.
4. Бэлдэх байдалд орж амьсгалаа авна
5. 4-6 удаа давтана.

Бэлтгэх байдал: Хөлөө бага зэрэг салган зогсоно

1. Гараа урагш өргөн өлмий дээр босон амьсгалаа авна
2. 3 гараа буулган хойш савж амьсгалаа гаргана.
3. Гараа буулган бэлдэх байдалд орж амьсгалаа гаргана. 6-8 удаа давтана.

Бэлтгэх байдал: Гараа өргөн алгаа дотогш харуулан зогсоно.

1. Баруун гараа ташаандаа авч зүүн гараа цээжний өмнө авна
2. Баруун гараа цээжний өмнө авч зүүн гараа ташаандаа тулна
3. гараа мөрөндөө авна
4. Бэлдэх байдалд орно

Амьсгалаа тайван чөлөөтэй авч гаргана. Дасгалыг удаан хэмнэлээр аажмаар хурдан хийж дунд зэргийн хэмнэлээр дуусгана. 6-8 удаа давтана.

Бэлтгэх байдал: Хөл нийлүүлэн гараа ардаа зөрүүлэн зогсоно.

1. Алгаа урагш харуулан гар өргөж, амьсгалаа авна
2. Бугуйн үеэр сарвууг суллана.
3. Тохойн үеэр нугалан цээжний өмнө гараа суллана. Амьсгалаа гаргана.
4. гараа буулган суллана.
5. Алгаа урагш харуулан гар өргөж, амьсгалаа авна
6. Бугуйн үеэр сарвууг суллана.

1. Тохойн үеэр нугалан цээжний өмнө гараа суллана. Амьсгалаа гаргана.
2. Гараа буулган сууллана.
3. 6 гараа алдлан алгаа дээш харуулан барина.
4. Гараа өргөж амьсгалаа гарганаа
5. Бэлдэх байдалд орж амьсгалаа гаргана.

Бэлтгэх байдал: Гараа цээжний өмнө барьж хөл салган зогсоно.

1. Гарын алгыг дотогш харуулан өргөж зүүн тийш цээжээ эргүүлэн амьсгалаа гаргана.
2. Бэлдэх байдал орж амьсгалаа гаргана.
3. Гараа алдлан гэдийж амьсгалаа авна
4. Бэлдэх байдалд орж амьсгалаа гаргана.
5. 8 баруун тал руу давтан хийнэ. 8 удаа давтана.

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. Гараа алдлан зүүн хөлөөс алхан хагас сууж амьсгалаа гаргана.
2. Үсрэн зүүн хөлөө нийлүүлж гараа буулган амьсгалаа авна
3. Өлмий дээр сууж гараа өргөнө. Амьсгалаа гаргана.
4. Бэлдэх байдалд орж амьсгалаа авна
5. 8 баруун тал руу давтан хийнэ. 4-6 удаа давтана.

Бэлтгэх байдал: Хөл салгаж зогсоно.

1. Гараа толгойн ард авч гэдийн амьсгалаа авна
2. 3 Бөхийж гараа хөлийн өлмийд хүргэн амьсгалаа гаргана.
3. Бэлдэх байдалд орж амьсгалаа авна

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. Гараа мөрөндөө авч зүүн хөлөө хажуу тийш өлмийгөөр тавина
2. гараа алдлан зүүн тийш эргэж гэдийн амьсгал авна
3. Гараа мөрөндөө авч амьсгалаа гаргана.
4. Бэлдэх байдалд орно
5. 8 эсрэг тал руу давтан хийнэ 6-8 удаа давтана.

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. Гараа хойш нь савангуут зүүн хөлөө урагш саван амьсгалаа авна
2. гараа урагш нь савангуут зүүн хөлөө хойш саван амьсгалаа гаргана.
3. Бэлдэх байдалд орж амьсгалаа гаргана.
4. 8 баруун хөл дээр давтан хийнэ. 8 удаа давтана.

Бэлтгэх байдал: Үндсэн зогсолт

1. Гараа мөрөндөө авч баруун хөлөө хажуу тийш өлмийгөөр тавина.
2. Баруун хөлөө нийлүүлэнгүүт баруун гараа өргөж зүүн гараа хажуу тийш нь барина
3. Гараа мөрөндөө авч зүүн хөлөө хажуу тийш өлмийгөөр тавина
4. бэлдэх байдалд орно

Амьсгалаа чөлөөтэй авч гаргана. Удаанаас аажмаар хийж дунд зэргийн хэмнэлээр дуусгана. 6-8 удаа давтана.

"Mongolia ITF-2009" олон улсын аялал жуулчлалын үзэсгэлэн

2009 оны 12 дугаар сарын 4-6-нд Байгаль орчин,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
Аялал жуулчлалын яам (БОАЖЯ), Аялал жуулчлалын үндэсний төв (АЖҮТ) хамтран "Mongolia ITF-2009" олон улсын аялал жуулчлалын үзэсгэлэнг Мишээл Експо төвд зохион байгуулах гэж байна. 2005-2007 онуудад БОАЖЯ-наас "Mongolia ITF" үзэсгэлэнг төрийн болон төрийн бус байгууллагуудтай хамтран зохион байгуулж байсан бөгөөд тухайн жилүүдэд 100 гаруй аж ахуйн нэгж, байгууллагууд тогтмол оролцож, туршлага солилцон санал бодлоо хуваалцаж үзэсгэлэнд хүрэлцэн ирсэн зочид төлөөлөгчидөд өөрийн байгууллагын үйл ажиллагаа хийгээд онцлог давуу талуудаа дэлгэн танилцуулж, хамтран ажиллах боломжуудыг бүрдүүлж байсан билээ.

ХӨТӨЧ ТАЙЛБАРЛАГЧИЙН АНГИЛАЛ, ЗЭРЭГЛЭЛ ТОГТООХ ЖУРАМ

Нэг. Нийтлэг үндэслэл

1.1.    Энэхүү журмын зорилго нь аяллын хөтөч-тайлбарлагчийн ангилал, зэрэглэл тогтоохтой холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино..................

Хөвсгөл нуур

Хөвсгөл нуур нь Монгол улсын хойд хэсэгт Оросын Холбооны Улсын хилийн ойролцоо орших томоохон хэмжээний цэнгэг уст нуур бөгөөд улсын хэмжээнд хамгийн гүн нуур болно. Нийт усны эзэлхүүн 381 км³, энэ нь дэлхийн нийт цэнгэг усны 0.4% болно. Хөвсгөл нуурт нийт 96 гол горхи цутгах бөгөөд ганцхан Эгийн гол эх авч урсан Сэлэнгэ мөрөнд цутгана. Өвлийн улиралд 12-р сараас 5 сар хүртэл хөлддөг учир нуурын мөсөн дээгүүр машин тээвэр явах боломжтой. Хөвсгөл нуурын өмнөд, хойд эрэгт орших Хатгал, Ханх гэсэн хоёр боомтуудаар дамжин Оростой усан тээврийн зам бий. Хөвсгөл нуурын бүс нутаг нь фосфоритын ордоор баялаг.

Хөвсгөл нь ойролцоогоор арван долоон эртний нуурнуудын нэг ба 2 сая гаруй жилийн настай хэмээн тооцоолсон байдаг. Уг нуураас эх авах Эгийн гол нь Сэлэнгэ мөрөнд дамжин 1000 км зайг туулан Байгал нуурт цутгадаг. Эдгээр нууруудын хоорондын шууд зай нь ердөө 200 км.

Хөвсгөл нуурын бүс нутаг нь үндэсний дархан газар ба сибирийн тайга, төв азийн хээр талын бүсийн шилжилтийн хэсэгт хамаарна. Уг нуур нь Монгол улсын аялал жуулчлалын нэг томоохон чиглэл юм.

Чин сэтгэлийнх бол хамгийн үнэтэй

Бэлгийг чинь сэтгэлээсээ өгөх хэрэгтэй. Бэлгийн үнэ цэнэ зарцуулсан мөнгөндөө байх ёсгүй.

Богд хан уул

Газарзүй

Газар зүйн нөхцөл, газрын гадрагын хувьд бол Богд Хан Уул зүүнээс баруун тийш чиглэсэн их нуруу болон түүний салбар уулсаас бүрднэ. Богд Хан Уулын хамгийн өндөр оргил нь далайн түвшнээс дээш 2268 метр өндөрт өргөгдсөн Цэцээ Гүн, 2256 метр өндөрт орших Түшээ гүн хэмээх оргилууд болно. Ер нь Богд Хан Ууланд 2000 метрээс дээш өргөгдсөн эртний тэгшрэлийн гадарга голлоно. Тэгшрэлийн гадаргын үнэмлэхүй өндөр 1800, 2000, 2200 метрийн түвшинд гурван үндсэн шатлал үүсгэсэн байна. Ойн хилээс дээш гарсан Цэцээ Гүн, Түшээ Гүн болон бусад өндөрлөгт хүйтний өгөршлийн нөлөөгөөр тагт чулуун нуранги үүссэн газар олонтой. Газарын хэмжээнд Чулуун нүүрсний галавын үед (350-205 сая жилийн тэртээ) хуримтлагдсан тунамал чулуулаг, Мезозойн эриний Юрийн галавын сүүлч, цэрдийн галавын эхээр (130 сая жилийн өмнө) үүсч бүрэлдсэн боржин чулуу, мөн уулын бэл, хормой, гуу жалга орчимд хөвсгөр тунадас тархаж байдаг. Тогтцын хувьд Богд Хан Уул Хангай, Хэнтийн атираат бүсийн Хэнтийн хэсгийн баруун өмнөд талд оршдог. Богд Хан Уул нь Хэнтийн нурууны ай савд багтах боловч гол нуруунуудаас саланги орших бөгөөд өндрийн болоод уулархаг хотгор гүдгэрийн нөлөөгөөр тэнд ой, тайгын ландшаф голлох байр эзлэж, Монгол орны ойн тархалтын хамгийн өмнөд зах нь болно. Чухамдаа Монгол орны ойт хээр, хуурай хээрийн бүсийн зааг дээр орших босоо бүсшил бүхий уулсын тогтоцтой ажээ. Богд Хан Ууланд таг, уулын тайга, уулын ой, уулын хээр, уулын хуурай хээр зэрэг бүслүүрлэг хэв шинжээс гадна бүслэг шинжтэй умардын хуурай хээр, бүсийн бус татмын нуга тус тус тархжээ. Энэ ууланд мөстлөгийн буюу мөсөн галавын ул мөр ховор, зөвхөн хамгийн өндөрлөг хэсэгтээ бага зэрэг мөстөж байжээ.

Амьтан, ургамлын аймаг

Хэнтийн нурууны голлох амьтны аймгийг бүрдүүлэгч хөхтөн амьтдын нутагшлын хамгийн урд хил нь Богд Хан Уул болно. Тарвага, зурам, зараа, мануул, булга, шилүүс, буга, бор гөрөөс, аргаль, янгир тэргүүтэн 54 зүйлийн хөхтөн амьтан бүртгэгдсэн.

Жигүүртэн шувуудаас бөднө, болжмор, хараацай, хайруулдай, тогоруу, өрөвтас, харцага, шонхор, бүргэд зэрэг 194 зүйлийн шувуу бүртгэгджээ.

Ургамлын аймгийн хувьд нийт талбайн 55.8 хувийг шинэс, гацуур, хуш, нарс, хус, бут сөөгнөөс бүрдсэн ой мод эзлэнэ. Уулын оройн хэсэг, баруун, баруун хойд талын зарим газарт хушин ой зонхилох бол, баруун урд ба өмнөд хэсгээр гацуурын ой, баруун урд хэсгээр нарсан ой, хойд ба зүүн хэсгээр шинэсэн ой зонхилдон тархсан байна. Энд 70 овгийн, 256 төрлийн, 587 зүйлийн ургамал ургадаг.

Түүхэн товчоон

Их Тэнгэрийн аманд байгаа хадны сүг зураг тэргүүтнийг үзэхэд лавтайяа аль хүрэл зэвсгийн үеэс хүн суурьшиж байсан ул мөр байдаг. Богд Хан Уул эртнээс бөө мөргөлийн шүтээн, тайлга тахилгын газар байсан бөгөөд 13-р зууны үеэс Хэрэйдийн Ван Хан Туулын Хар түнд нутаглаж байхдаа Хан Ууланд ан гөрөө хийх, гал хөс түлэхийг хориглодог байжээ. Хуучин нэр нь Хан Уул гэдэг байсан бөгөөд Чингис хаан энэ уулын бэлд мэндлэсэн тул Хан Уул гэдэг болсон гэж зарим түүхэнд гардаг.

Манжийн хаан Тэнгэрийг тэтгэсний 43-р он буюу нийтийн тооллын 1778 онд Их Хүрээний сайд ван Юндэндорж, харьяа түшмэл Санжаадорж нарын айлтгал бичгээр Богд Хан Уулыг зарлигаар тахиж байх болсон гэсэн түүхэн мэдээ байдаг. Дээрхи Юндэндорж ван болон Санжаадорж түшмэл нарын саналаар Богд Жавзандамба хутагтын цолыг Хан Ууланд өргөснөөр Богд Хан Уул гэх болсон гэдэг. Энэ уулын хоёр ноён оргилд Цэцээ гүн, Түшээ гүн гэсэн цол олгож, жил бүр улсын сангаас цалин пүнлүү олгодог байсан байна. Мөн энэ үеэс Богд Хан Ууланд Өмнийг Тэтгэгч Цагаан Лавай Дүнжингарав гэдэг нэрийг өгсөн гэдэг. Богд уулын бараа харагдах газар хүн цаазаар авдаггүй байсан гэдэг. Тэнгэрийг тэтгэгч хааны зарлиг гарсны дараанаас 1779 оны шарагчин гахай жил Халх дөрвөн аймаг, шавь таваараа нийлэн тахиснаас хойш зарлигаар жилд хоёр удаа зун, намарт тахьдаг болсон гэдэг. Хувьсгалын жилүүдэд Хан Уулын тахилга тасалдсан байсан ч 1995 он Улаанбаатар хот үүсгэн байгуулагдсаны 365 жилийн ойгоор Цэцээ гүний оргилыг тайж, 1995 онд Монгол Улсын ерөнхийлөгч П.Очирбат Богд Хан Уулыг тайх санаачлагыг дэмжсэн зарлиг гарган, 2004 оноос Монгол Улсын ерөнхийлөгчийн зарлигаар төрийн тахилгатай уулсын нэг болгож 5 жилд нэг удаа төрийн тахилга үйлдэх болсон.

Зорилгодоо хүрэх энгийн арга

Хүн бүрт хүсэл мөрөөдөл, бас тэмүүлэл зорилго гэж байдаг. Харамсалтай нь зорилгодоо хүрэх тийм ч амар хялбар биш байдаг.

Монгол-8 Богд Гэгээн хулгайлагдсан нь

Монгол - 8 Богд Гэгээн хулгайлагдсан нь

Би саяхан Улаанбаатар хотын өмнө этгээдийг эзлэн тэнгэрийн хаяанаа сүүмэлзэх их нуруу Богд Ханы урдхан талд орших эрт цагт хийд байсан одоо Манзуширийн музей гэгдэх болсон тэр газраар очсон юм. Балгас болон сарнисан Манзушир хийдийн орчим бол 1770 онд байгуулагдсан, ихэвчлэн Өргөө буюу одоогийн Улаанбаатар хотод оршин суудаг байсан Богд Гэгээний хоёр дахь харш төдийгүй мөргөл бясалгалын газар болсон Богдын Шар хүрээний туурь байлаа.