Ангийхандаа!!!

Зузу нь байна аа. миний найзууд дифломоо сайн бичиж хамгаалаад, сургуулиа амжилттай төгсөөрэй бүгдийг нь санаж байна шүү.

Ялалтын баярт оролцоно

Хэдхэн хоногийн дараа Аугаа их эх орны дайны ялалтын 65 жилийн тохиох гэж байна. Энэ ойд дэлхий нийтээрээ ач холбогдол өгч байгаагийн илрэл нь ойд гадаадын улс төрийн зүтгэлтнүүд болон хоёрдугаар фронтод оролцсон гүрнүүдийн цэргийн парадаа Улаан талбайд оролцуулах гэж байгаа явдал.

АНУ цөмийн зэвсгийн нөөцөө дэлгэлээ

АНУ нийт 5113 цөмийн зэвсгийн цэнэгт хошуутай болохыг тус улсын Батлан хамгаалах яамнаас мэдээлжээ. АНУ 1961 оноос хойш цөмийн зэвсгийнхээ тухай мэдээллийг анх удаа нийтэд дэлгэсэн нь энэ аж.
"Цөмийн зэвсгийн нөөцийн тухай мэдээллийг олон нийтэд ил болгох нь энэ төрлийн зэвсгийг түгээн дэлгэрүүлэхгүй байх, зэвсэглэлийг хянах зорилгоор дэлхий дахинд хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагаанд    нэн чухал юм" гэж Пентагоноос тараасан мэдэгдэлд дурджээ.

Далай шоколадан бор өнгөтэй боллоо

Нефтийн тавцангийн ослоос болж Мексикийн буланд асгарсан нефтийн цар хүрээ эрчимтэй томорч зүүн өмнөд Луизиана, Миссиссиппи, Алабама, баруун Флоридагийн эрэгт бараг тулаад байна. Саяхан хүчтэй салхи гарч түүхий нефтийг тогтоон барих хязгаарлагчийг авч шиджээ.
Далайн ёроолд гоожиж буй түүхий нефтийг цэвэрлэх ажил явагдаж буй газар Барак Обама очиж "Бид бүхий л чадлаа цэвэрлэгээний ажилд зориулах ёстой" гэсэн ч байдал улам дордож байгаль орчин, эдийн засагт адилхан хор хохирол учруулж байгаа юм.
Нефть их хэмжээгээр алдсанаас далай шоколадан бор өнгөтэй харагдах болжээ. Нэг өдөрт 40-60 мянган баррель буюу 46.7-71.4 тонн түүхий нефть алдагдаж байна. Америк дахь Бритиш петролюм компанийн дэд ерөнхийлөгч Дэв Нэжил "Бид бүхий л арга хэмжээг авч, түүхий нефтийн урсгалыг зогсоож, далайн эргийг хамгаалах болно" гэж мэдэгдсэн байна.
Мексикийн буланд өнгөрсөн сарын 20-нд Бритиш петролюм компанийн нефтийн тавцан дээр тогтоогдоогүй шалтгаанаар дэлбэрэлт болсон юм. Нефть Миссиссипигийн эрэгт хүрэхэд 10 милл орчим зай үлджээ.

Леонардо Да Винчи

Италийн нэрт зураач, барималч, инженер, эрдэмтэн, гүн ухаантан Леонардо да Винчи 1452 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд Флоренциос холгүй Винчи гэдэг хотод төржээ.

Эцэг нь Пьеро гэх баян нотариатч байсан бол эх  Катерина нь энгийн тариачин хүн байсан гэдэг. Амьдралынхаа эхний жилүүдэд Леонардо ээжтэйгээ амьдарч байв. Учир нь түүний эцэг алдартай баян бүсгүйтэй гэрлэсэн боловч энэ гэрлэлт нь үр хүүхэд “олоогүй” тул  Пьеро 3 настай хүүгээ авч салжээ. Эхээсээ салсан Леонардо хожмоо алдартай зураач болохдоо бүхэл амьдралынхаа турш өөрийнхөө бүтээлд ээжийнхээ дүр төрхийг бүтээхийг оролддог байсан юм.

“Хаврын гоёл” наадам эхэлнэ

Монголын дизайнеруудын холбоо, “Шилмэл загвар” хамтран зохион байгуулдаг “Хаврын гоёл” наадам энэ сарын 7-нд Соёлын төв өргөөнд болох гэж байна.

15 дахь жилдээ зохиогдож байгаа энэхүү наадамд загварын агентлагуудын дизайнер, их, дээд сургуулийн оюутнууд оролцож 2010 оны хавар, зуны гоёлыг тодорхойлох аж.

“Хаврын гоёл” наадам хувцас загвар, интерьер, график дизайн гэсэн төрлөөр шилдгүүдээ тодруулна. Энэ удаагийн наадамд гадаадын шилдэг дизайнерууд урилгаар оролцох юм байна.

Африкт Хөлбөмбөгийн ДАШТ үзэх энгийн аргуудаас

Хүн төрөлхтөний түүхэн дэх хамгийн олон үзэгчтэй, 4 жилд нэг удаа тохиодог дэлхийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээн  тун удахгүй Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах улсад 19 дэх удаагаа зохион байгуулагдах гэж байна.

Дэлхийн олон сая хүний хүсэл мөрөөдөл болсон энэхүү тэмцээнийг үзэх алтан боломжийг спортыг дэмжигч, Монгол Үндэсний Олимпийн Хорооны албан ёсны түнш Голомт банк харилцагчиддаа олгож байна.

Хөлбөмбөгийн фанатуудтай мөр зэрэгцэн зогсож , хайрлан  хүндэлдэг баг тамирчнаа уухайлан дэмжих нь таны мөрөөдөл биш гэж үү. Мөрөөдлөө бодит боломж болгох энгийн аргуудыг Голомт банк танд  зөвлөж байна.

•Олон улсын карт худалдан авч санхүүгийн эрх чөлөөг мэдэр
•Нандигнан хайрладаг гэрэл зургаа төлбөрийн картынхаа нүүрэн дээр хэвлүүлж санхүүгийн нэрийн хуудсаа шинэчил
•Төлбөр тооцоогоо бэлэн мөнгөөр бус картаараа хийж  орчин үеийн соёлт хүн гэдгээ харуул

Эдгээр энгийн аргууд таныг алс холын Африкт тивд аялуулж, Хөлбөмбөгийн ДАШТэмцээнээс амьд мэдрэмж авах алтан боломжийг олгоно.

5-р сарын 20-ноос өмнө амжиж олон улсын болон “Нандин” карт шинээр авсан болон төлбөрийн  картаараа сугалаат аяны хугацаанд тавиас дээш мянган төгрөг болон түүнтэй тэнцэх валютаар төлбөр тооцоо хийсэн хэн бүхний өмнө энэ боломж нээлттэй гэдгийг битгий мартаарай.

Танд амжилт хүсье! 5-р сарын 22-ны үдэш С1 телевизээр таныг азтан болсныг бид тунхаглан зарлах болно.

Хорин минутын газар хоёр цаг явж байна

Их хотын иргэд энэ намрыг дуустал өглөө эртлэн босох хэрэг гарлаа. Ингэхгүй бол өдөр бүр ажлаасаа хоцорч, даргадаа загнуулж, цалингаа хасуулах болно.

Товчхондоо бол 20 минутын газар хоёр цаг "мөлхөж" байна. Хүүхдүүдээ сургууль, цэцэрлэгт нь хоцроолгүй хүргэж өгье гэвэл нойроо багасгаарай. Нөхцөл байдалдаа тохируулан амьдрах болж байна.

Нийслэлийн замуудын урсгал засвар болон өргөтгөл, шинэчлэлтийн ажил өнгөрсөн сарын сүүлчээс эхэлсэн.

Хөгжилтэй алиалагчгүйгээр инээдмийн баяр төсөөлөгдөнө гэж үү

Үнэгүй атлаа хамгийн үнэ цэнэтэй, уйтгар гунигийг үлдэн хөөдөг, аж жаргалыг хүн бүрт бэлэглэгч тэр юу вэ. Энэ бол мэдээж инээд, хөөр. Тэгвэл өнөөдөр Инээдмийн баяр буюу дөрөвдүгээр сарын 1-ний өдөр. Энэ өдрийг угтан циркийн урлагийн ховордсон төрөл болох алиалагчдын ур чадварыг шалгаруулж, тэднийг алдаршуулан дэмжих Алиалагч-2010 наадам болж, шилдгүүдээ тодруулжээ.

Өнөөдөр энэхүү баярын өдөр бүх нийтэд шилдгийн шилдэг үзүүлбэрүүдээс бүтсэн Гала тоглолтыг сонирхуулах гэнэ. Бид ч гэсэн танд энэхүү наадмын сонирхолтой хэсгээс сурвалжлан үзүүлэх гэж байна. Өнөөдөр та бүхэн аавдаа, ээждээ, эмээ, өвөөдөө гээд л эргэн тойрны бүх хүмүүстээ аж жаргалаар бялхсан халуун дулаан инээдийг харамгүй бэлэглээрэй.

Бидний зүгээс ч танд энэхүү аз жаргалын өдрийн гал халуун мэндийг хүргэж хүн бүрт инээд бэлэглэгч алиалагчдын сонирхолтой үзүүлбэрүүдээр бэлэг барьж байна. Та бүхэн мэлмийгээ баясган тухлан сонирхоорой. 
 

Улаанбаатар хотын тvvх

Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын тvvх бол монголчуудын эрх чєлєє, тусгаар тогтнолын тєлєє тэмцэл, тусгаар тогтносон орны улс тєр, эдийн засаг, шашин, соёлын тєвийн тvvх, монголчуудын бэлгэдэлюм. Нийслэл хотынхоо vvсгэн байгуулагдсан тvvхийг 1841 онд “Эрдэнэнийн эрх” хэмээх тvvхэнд тэмдэглэжээ. Улаанбаатар хотын vvсэл нь XVII зууны vеийн монгол орны улс тєрийн байдалтай нягт холбоотой.

Их хvрээ 1640-1855 оны хооронд нийтдээ 28 удаа нvvж байсан гэдэг эрдэмтэдийн судалгаа байдаг. Улаанбаатар хотын vvсэл хєгжлийг дараахь шатанд хувааж vзэж болох юм. Нvvдлийн єргєє /1639-1778/ 1639 онд одоогийн Євєрхангай аймгийн Бvрд сумын нутагт Цагаан нуур буюу Ширээт нуур гэдэг газар шашны тэргvvнээр Занабазарыг єргємжлєхдєє тvvнд зориулж Орд-Єргєєг байгуулж єгчээ. Энэ єргєє нь єнєєгийн Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын vvсэл болсон гэж vздэг.

1640-1778 оны хооронд Єргєє хот єргєжин тэлж Их хvрээ болсон байна. Єргєє нь:- Монголын шарын шашны тєв- Халх Монголын улс тєрийн тєв - Гадаад дотоодын худалдааны чухал зангилаа голомт болж байсан байна. Єєрєєр хэлбэл, Єргєє нь жинхэнэ хот болон хувирах хєгжлийн шинэ vедээ орсон байна. Их хvрээ /1778-1910/ Энэ vеийн гол онцлог нь Их хvрээ суурьшиж хот болон хєгжиж эхэлсэн явдал юм. Их хvрээ 1778 онд одоогийн Улаанбаатар хотын тєв хэсэг байгаа Сэлбийн голын хєндийд бууснаас хойш суурьшиж эхэлсэн гэдэг. Монголын урчууд сvм дуганыг барьж байгуулахдаа vндэснийхээ барилга ялангуяа гэрийн уламжлалыг чадамгай ашиглан хєгжvvлсний зэрэгцээ Хятад, Тєвд уран барилгын уламжлалаас хэрэглэж байжээ.

XIX зууны vед Их хvрээ зєвхєн шашны тєв тєдийгvй Монгол орны улс тєр, засаг захиргаа, соёлын чухал тєв, худалдаа харилцааны том зангилаа болж жинхэнэ хот болон хувирсан. Энэ vед Их хvрээний нийт хvн ам 15-20 мянга орчим байсан болов уу гэж vздэг. Их хvрээ хотод Гандан, Зvvн хvрээ, Баруун дамнуурчин, Маймаа хот, Консул сайдын яам, Дамбадаржаа зэрэг газрууд хамаарагдаж байсан байна. Их хvрээ нь XIX зууны эцэс гэхэд монгол орны шашин, улс тєр, худалдаа, vндэсний болон нийгмийн зєрчил тэмцлийн гол зангилаа тєв болж чадсан юм. Нийслэл хvрээ /1911-1921/ Сэргээн байгуулагдсан Монгол улсын нийслэл болсон vе.

Нийслэл хvрээ улс орны амьдралд онцгой vvрэг гvйцэтгэх болсон. Улаанбаатар хот /1921 оноос одоо хvртэл/ 1924 оны 10 дугаар сарын 29-ний єдрийн 14 дvгээр хуралдаанаар нийслэл хотыг улсын нийслэл хот гэдгийг давтан хуульчилж хотын нэрийг Улаанбаатар хот хэмээн єєрчлєхєєр болсон. 1954 онд анх удаа Улаанбаатар хотыг хєгжvvлэх 20 жилийн хэтийн ерєнхий тєлєвлєгєєг боловсруулж хэрэгжvvлж эхэлсэн. 1990-ээд оны зун монголд анх удаа олон намын оролцоотой ардчилсан сонгууль явагдсан. Энэ сонгуулийн vр дvнд монголд анхны байнгын ажиллагаатай, олон намын бvрэлдэхvvнтэй парламент Улсын бага хурал байгуулагдсан. 1992 онд Монгол улсын шинэ vндсэн хууль (4 дэх) батлагдсан. Монгол улсын Vндсэн хуулинд “Монгол улсын нийслэл нь Улаанбаатар хот мєн” гэж заасан юм. Нийслэл нь єєрийн туг, бэлэг тэмдэгтэй.

Хотын дарга нар - Моононгийн Баяр 1924-1926 он - Санжийн Батсvх 1926-1927 он - Дуламжавын Гомбожав 1927-1929, 1930-1931, 1936-1939 он - Ламжавын Мижиддорж 1929-1930 он - Бадамын Цэдэндамба 1931-1932 он - Єлзийн � авдан 1932.07.04-08.27 - Дансранбилэгийн Догсом 1932-1933 он - Дамдингийн Чимэддаваа 1933-1936 он - Лодойн Тавхай 1939.05-11 - Єлзийцогтын Мажиг 1940-1941 он - Ломбодонойн Дамдин 1941. 07-08 - Эрэндоогийн Лувсаннаваан 1941. 09-11 он - Содномын Шагдар 1942-1944 он - Гvндийн Багаа 1944-1956 он - Бадрахын Ламзав 1956 он - Будын Батжаргал 1956-1959 он - Санжийн Батаа 1959-1962 он - Мангалжавын Лувсанчоймбол 1962-1965 он - Догсомын Цэдэв 1965-1971 он - Сономын Лувсангомбо 1971-1972 он - Сvрэнжавын Балбар 1972-1976 он - Очирын Цэнд 1976-1978 он - Самбуугийн Мєнхжаргал 1978-1990 он - Лхамсvрэнгийн Энэбиш 1990-1992 он - Цэрэндэмбэрэлийн Баасанжав 1992-1996 он - Жанлавын Наранцацралт 1996-1998 он - Миеэгомбын Энхболд 1999 он-2005 он -Цогтын Батбаяр 2005 он-2007 он - Тvдэвийн Билэгт 2007-2008 он

Улаанбаатар хот нь Хатан Туулын хєвєєнд, Хан Богдын хормойд Монгол улсын тєвийн бvсэд, далайн тvвшнээс 1350 м-т оршдог, 470 000 га нутаг дэвсгэртэй. Нутаг захиргааны хувьд 9 дvvрэг, 132 хороодод хуваагддаг. Нийслэлийн сvлд тэмдэг Нийслэлийн сvлд тэмдэг нь мєрєвчит дугуй дvрсний тєвд байрласан Богдхан уулын уламжлалт шvтээн Хангарьд байна. Хангарьд нь бат тvвшин эрэмгий байдлыг илэрхийлж Нийслэл хот єргєжин хєгжиж алдар нэр нь тив дэлхийд мандан бадрахын утга санааг агуулна.

Нийслэлийн сvлд тэмдэг Хангарьд нь магнайдаа тєрт ёс, эрдэм мэдлэгийн бэлгэдэл соёмботой, баруун гартаа тvмэн олондоо vvд хаалгаа цэлгэр сайхнаар нээж єєдлєн дэвшихийн санааг илэрхийлсэн очир бариулт тvлхvvртэй, зvvн гартаа энэлэн vгvй ариун тэгш оршихуйн баталгаа бадам цэцгийг нандигнан барьж, аливаа хорын vндсийг эгнэгт устган дарах санааг гишгэн зогсож буй могойгоор илэрхийлсэн байна. Нийслэлийн туг нь мєнх хєх тэнгэрийн єнгєтэй байна. Хєх дэвсгэр дээр Нийслэлийн сvлд тэмдгийг цагаан торгоор дvрслэн алтлаг єнгийн утсаар зээглэн урлана.

Нийслэлийн туг нь Нийслэлчvvд ариун цагаан сэтгэлээр тєрт ёсоо дээдлэн, мандан бадрахын утга санааг бvхэлдээ агуулна. Тугны єргєн, урт нь 1:1,5-ын харьцаатай байна. Хvн ам 2007 оны 4 дvгаар сарын байдлаар, Улаанбаатар хотын хvн ам нь 1000000 боллоо, vvнээс эмэгтэй нь 472670, эрэгтэй нь 442861 байгаа нь нэг км.кв нутаг дэвсгэрт 195 хvн ногдож байна. Нийт хотын хvн амын 67%-ийг 35-аас доош насны залуучууд эзэлдэг бєгєєд vvнээс 30% нь 16-аас доош насны хvvхдvvд байна. Цаг агаар Улаанбаатар хот нь 4 улиралтай. Жилийн дундаж хур тунадас нь 242.7 мм Жилийн дундаж чийгшилт 69% Агаарын дундаж температур 2.2єС Улаанбаатар хотын хаврын улирал нь 5 сарын дунд хvртэл vргэлжлэх бєгєєд дунджаар 5єС, хаврын цагтаа модны навчис цэцэгс дэлгэрсэн сайхан дулаахан єдрvvдтэйгээс гадна хавсарга тавьсан сэрvvхэн ч єдрvvдтэй. Мєн гэнэт цасан шуурга ч тавьж мэднэ. Харин зуны улирал нь дунджаар 15єС дулаан, бороотой, зарим тохиолдолд гэнэтийн мєндєр ч ордог. Намрын улиралд нарлаг налгар єдрvvд удаанаар vргэлжилдэг бєгєєд дундаж дулаан нь 7єС. Мододын навчис шарлаж, аажмаар хvйтрэн цас аажмаар орж хэлдэг. Ихэвчлэн Улаанбаатар хотод маш хvйтэн євєл болдог. Дундаж температур нь -19єС хvрдэг. Євєл хэдийгээр хvйтэн ч ямар ч vvлгvй нарлаг єдрvvд мєн болдог.Улаанбаатар хотын барилга байгууламж, замын сvлжээ, эдийн засаг, аялал жуулчлал єдрєєс єдєрт єргєжин хєгжиж байхын сацуу vндэсний уламжлалт єнгє тєрхєє хадгалсаар ирсэн тvvхтэй хот юм.

Монголын талаар мэдээлэл өгөх цэг Парист байгуулагдав

Францын жуулчид Монголын аялал жуулчлалын салбарт багагүй хөрөнгө оруулалт хийдэг байна. Тухайлбал, өнгөрсөн онд 6000,2008 онд 7000-аад жуулчин манай улсад хөл тавьсан. Иймд тэдэнд чиглэсэн тодорхой маркетинг сурталчилгааны ажлыг идэвхжүүлж, мэдээллийн суваг нээх шаардлагатай байгаа аж.

Энэ үүний дагуу Монголын аялал жуулчлалын холбогдолтой мэдээлэл түгээх цэгийг БОАЖЯ Францад байгууллаа. Монгол Улсаас тус улсад суугаа элчин сайдын яамны байранд энэ цэг байрлаж байна. Ингэснээр манайхыг сонирхсон жуулчид мэдээллээр хангагдах төдийгүй Монголын энэ төрлийн бизнес эрхлэгчид тус улсад үйл ажиллагаагаа танилцуулах мэдээллийн суваг бий боллоо гэсэн үг.

Мөн манай улсын аялал жуулчлалын салбарынхан Францад болдог олон улсын нэр хүндтэй үзэсгэлэнд нэгдсэн зохион байгуулалтаар тогтмол оролцох боломж нээгджээ. Жил бүрийн гуравдугаар сард Парис хотноо болдог аялал жуулчлалын "Эм Эй Пи" үзэсгэлэнд 2011 оноос Монголын аялал жуулчлалын бизнес эрхлэгчид, БОАЖЯ-ны нэгдсэн зохион байгуулалтаар оролцохоор талбай захиалан гэрээ хийв. Үзэсгэлэнд оролцсоноор тус улсаас манайд зочлох жуулчдын тоо нэмэгдэхэд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэх юм.

Явган аялагчдад зөвлөмж

Аялалын замд...
Ачааг бэлтгэх. Ачаагаа бэлтгэж дуусаад үүргэвчинд хийхийн өмнө эргэж заавал нэг шалгаарай. Ялангуяа анх удаа аялалд явах гэж байгаа хүмүүс сэтгэл догдолсноосоо болоод аяга халбага, эмийн сан, тэмдэглэлийн дэвтэр, үзэг харандаагаа мартдаг юм шүү.
Ачаа тээшийг үүргэвчинд хийхдээ хүндийн төвийг нь тэнцүүлж, лаазтай хүнс, гурил будаа гэхчлэн аль хүндээс нь эхлэн нягт чихэж хийх хэрэгтэй. Овор ихтэй зүйлсийн хажуугаар ноосон цамц, өмд гэх мэт жижиг зүйлсийг чихэх маягтай хийнэ. Ингэснээр цүнхэн доторхи зүйлс хөдөлгөөн багатай болж, таны ачааны хүндийн жин тогтвортой болно.
Аялалын замд хэрэглэх сүх, олс, эмийн сан, засварын хэрэгсэл болон аяга зэргийг гадна талын халаасанд хийгээрэй. Зургийн хальс, шүдэнз, давс, элсэн чихэр, хуурай хүнс, бүх төрлийн хувцас зэрэг хялбар норох зүйлсийг болж өгвөл тус бүрийг нь гялгар уутанд хийж, ижил төрлөөр нь нэгтгэж давхар уутанд хийх хэрэгтэй. Аялагчийн нурууны хөлс үүргэвч нэвтэлж норгох нь бий, иймд үүргэвчний дотор талаар, мөн цас, шороо орохоос хамгаалах зорилгоор үүргэвчний аман дээр гялгар цаас хавчуулж болно. Тогоог ихэвчлэн үүргэвчний гадна талд бэхэлдэг, гэхдээ тогоон дотор зарим ачаанаас хийгээд амсрыг нь нуруун талд тааруулан үүргэвчиндээ хийж болно.
Үүргэвчинд багтаагүй овортой зүйлсийг үүргэвчний дээр тэгш хэмтэйгээр үүргэвчний тагаар даруулан бэхлэх хэрэгтэй, үүргэвчний энд тэндээс хөдөлгөөний аясаар савчих байдлаар ямарваа ачаа дүүжлэх хэрэггүй, энэ нь аялалын явцад аажимдаа ихэд ядраадаг юм.
Бүх ачаагаа үүргэвчиндээ хийж гүйцээд үүрэхэд бэлэн болсон үүргэвчийг тэгш газар тавихад аль нэг тийш унахгүй тогтвортой байвал та ачаагаа зөв ачаалжээ гэсэн үг. Эцэст нь сануулахад таны үүргэвчинд өөрийн тань хувийн ачаанаас гадна багийн ачаанаас бас орно гэдгийг тооцож хийхээ мартуузай.
Алхах. Аялалын эхний үед 20-25 минут алхаад 5 минут амарч, аажимдаа амралтгүй алхах хугацааг сунгасаар 45-50 минут алхаж, 10-15 минут амрах байдлаар аялалыг үргэлжлүүлбэл зохино. Энэ хугацаа гадаргын хэрчигдэл ба налуу, замд тохиолдох саад бэрхшээл зэргээс шалтгаалан бага зэрэг өөрчлөгдөж болох боловч хамгийн гол нь аялагчид хөдөлгөөний ритм, темпийг аль болох өөрчлөхгүйгээр, нэг хэвийн явж сурах хэрэгтэй. Зарим үед “булуу халсан” байдгаас амармааргүй, цааш яваад л баймаар санагдах нь бий, гэвч зогсолтгүй алхах хугацаа 1 цаг 30 минутаас хол давах ёсгүй гэдгийг ямагт санаж явахад илүүдэхгүй.
Ой модонд газрын баримжаа амархан алдах, төөрөх аюултай тул хүн бүр нэг нэгнээ харж явахаар цуваа байдлаар аялалыг зохион байгуулна. Аялагчид алхаж өнгөрсөн болон тэмдэгтэй онцлог газруудыг тогтоож явах нь туршлагатай аялагч болоход тустай. Ачаа тээшээ янзлах зэргээр саатан аялагчдаас хоцроход хүрвэл заавал бусдадаа мэдэгдсэний дараа 1-2 хүнтэй үлдэх хэрэгтэй. Аялагчид ч гэсэн ард хүн хоцорсон тохиолдолд их холдолгүй амарч, хүлээх нь зүйтэй.
Аялалын явцад явуут тамхи татах, өндөр өвстэй газар ил задгай гал түлэх, түлсэн галыг эзэнгүй орхих, галын нурам болон татсан тамхийг гүйцэд унтраалгүй орхихыг хориглоно. Үүнийг ялангуяа хагд өвс, шигүү мөчир, унанги, өтөг бууц, хүлэртэй газар онцгой анхаарвал зохино. Галыг бүрэн унтраасны баталгаа болгож цаас болон даавууг чулуугаар даруулж тавьж заншаарай.
Аялагчид зохих зөвшөөрөлгүй буюу бичиг баримтгүй буу зэвсэг авч явах, хутга, шөвөг, сэрээ, хадаас, загасны дэгээ зэрэг хатгах, сүлбэх эд зүйлсийг даавуун уут шуудайд агуулан явахыг хориглоно.
Уулын эгц хажуу өөд авирахдаа бие биетэйгээ ойрхон явж болохгүй, хад чулуу нурах, унахаас сэргийлэн зохих зай барьж явах хэрэгтэй. Мөн сул, хөдөлгөөнтэй хад чулуу, унанги мод тохиолдох, чулуу унах ба нурах, модны мөчир харвах болзошгүй үед ар арын аялагчиддаа сануулан хэлж, анхааруулах хэрэгтэй.

Аялал жуулчлалын тээврийн хэрэгслийн онцлогууд

Ердийн хөсөг тээвэр:

Бие даан аялал жуулчлалын төрөл болж чаддаг. Ямар ч тээврийн хэрэгсэл явах боломжгүй газраар явах чадвартай. Маш хямд зардалтай, өөрийн унаатай бол ямар ч зардал гаргахгүй аялах боломжтой. Их хугацаанд маш бага замыг туулдаг. Тав тухгүй орчинтой. Доорх 4 төрлийн тээврийн хэрэгслээр өндөр настан, тахир дутуу гэх мэт хүмүүс аялах болмжтой бол энэ төрөлд боломжоор хязгаарлагдмал байдаг.

Төмөр замийн тээвэр:

Туулах орон зайн хувьд хязгаарлагдмал. Үнэ хямдтай. Үзэж харах зүйл их тааралддаг ч чөлөөтэй тайван үзэхэд бэрхшээлтэй. Аялагч жуулчин бүр хамрагдах боломжгүй. Вагоноос гаралгүйгээр дотроо үйлчлүүлээд удаан хугацаагаар аялах боломжтой. Эрсдэл гарах нь маш ховор.

Усан тээвэр:

Туулах орон зайн хувьд хязгаарлагдмал зөвхөн устай газар ашиглагддаг. Аялагч жуулчин бүр ашиглаад байх боломжгүй. Үзэж харах зүйлсээр томоохон хөлөг онгоцууд хязгаарлагдмал ба жижиг усан онгоц, завь мэтээр аялахад нээлттэй харагддаг. Дотроо үйлчлүүлээд удаан хугацаагаар аялах боломжтой. Зарим тохиолдолд эрсдэл гарах боломжтой.

Авто тээвэр:

Бүх улс оронд өндөр хөгжсөн. Аялагчыг зорьсон газрын үүдэнд хүргэж өгдөг. Зардал бага гарах боловч хугацаа харьцангуй их зарцуулдаг. Аялагч жуулчид өөрсдөө жолоодоод явах боломжтой. Бусад тээврийн хэрэгсэлтэй харьцуулахад харьцангуй их эрсдэл гардаг. Аялал жуулчлалд оролцож буй хүн бүр заавал энэ төрлийн тээврийн хэрэгслийн ашигладаг. Үзэж хагах зүйлтэй их таардаг.

Агаарын тээвэр:

Дэлхий дахинд маш эрчимтэй хөгжсөн, бүх улс өөрийн агаарын тээвэртэй. Аялал жуулчлал хийж буй хүмүүсийн тал хувь нь агаарын тээврээр зорчдог. Хол замыг богино хугацааны дотор туулах боломжтой ч яг очих газрын үүдэнд нь хүргэдэггүй зөвхөн нисдэг тэрэг, агаарын бөмбөлөг л тухайн цэгт нь хүргэх боловч аялагч жуулчин бүр ашиглаад байх боломжгүй өртөг өндөртэй. Үнэ өндөр мэт болвч туулж байгаа орон зайн хувьд бусад тээврийн хэрэгслээс хямд зардал гардаг. Энэ төрлөөр зорчиж байгаа тохиолдод үзэж харах зүйлсээр хязгаарлагдмал.

H1N1 ээс сэргийлцгээе!!!

h1 n1 ийн үед илрэх шинж тэмдгүүд (нус гоожих, ханиалгах, толгой өвдөх, хоолой өвдөх, халуурах, булчингаар өвдөх, тамирдах, сульдах, бөөлжих, суулгах гэх мэт)

Урьдчилан сэргийлэлт:Одоогоор өвөрмөц вакцин байхгүй тул Хүн бүр эрүүл ахуй, ариун цэврийн дэглэмийг сайтар сахих шаардлагатай. Үүнд:

* Ханиаж, найтаах үед ам хамрыг таглах
* Гараа сайтар савандаж угаах
* Өвчтэй хүнтэй хавьтал болохоос аль болох зайлсхийх
* Нүд, ам, хамарт бохир гараа хүрэхгүй байх.
* Амин дэмээр баялаг хоол хүнс хэрэглэх
* Гэр орондоо чийгтэй цэвэрлэгээ хийж, 2 цаг тутамд агааржуулж байх.
* Онцын шаардлагагүй тохиолдолд өвчлөл гарсан оронд зорчихгүй байх.
* Олон хүн цугласан газраар сэлгүүцэхгүй байх
* Бие засах газар, ариун цэврийн өрөөний суултуур, гар угаагуурыг 1%-ийн хлорамины уусмалаар халдваргүйжүүлж байх
* Эмнэлзүйн шинж тэмдэг илэрсэн тохиолдолд харъяа эрүүл мэндийн байгууллагад яаралтай хандах

Сэжигтэй тохиолдол илэрвэл ХӨСҮТ-ийн 100, 454921 утсанд мэдээлэх, зөвлөмж авахыг хэрэгтэй.

Зөвлөгөө

Нойр муутай хоносон ч єдєр бvр тогтмол цагт босч бай
Нойрны хямралын vед гарах шинж тэмдэг:
*Санаандаа хvртэл унтаж чаддаггvй
*Єглєє эрт эсвэл шєнє дунд сэрчихээд эргээд унтаж чаддаггvй
*Амархан цочиж сэрдэг
Нойрны хямралтай бол яах вэ?
1. Нойргvй удаан хугацаагаар бvv яв
2. Оройн цагаар кофе, цай уухаа багасгаж, сvv, сvvн бvтээгдэхvvн хэрэглэ
3. Архи уусан хvн шєнє дунд заавал сэрдэг
4. Хэт орой идэж, уухыг хоригло
5. Шєнє муу унтсан бол маргааш єдєр нь унтахгvй байхыг хичээ
6. Орондоо орчихоод унтаж чадахгvй байгаа бол ном унших, зурагт vзэх зэргээр єєрийгєє тайвшруулах ямар нэгэн зvйл хийгээрэй.

Аялал жуулчлалын тодорхойлолт

Монгол улсын аялал жуулчлалын тухай хуульд зааснаар:
Аялал жуулчлал гэж хувь хүн өөрийн байнга оршин суудаг газар нутгаас нэгээс 183 хүртлэх хоногийн хугацаагаар амралт, сувилал, танин мэдэхүйн зорилгоор болон шашин шүтлэг, ажил мэргэжлийн шугамаар өөр газар нутагт аялан явахыг хэлнэ.
Гадаадын улс орнуудад тодорхойлсноор:
Аливаа хүн өөрийн оршин суудаг нутаг орноос ангид өөр улсад айлчлах болон өөрийн нутагтаа тодорхой зардал гарган, тодорхой зорилгоор 24 цагаас 6 сар хүртлэх хугацаанд аялан явахыг хэлнэ.
Хувь хүн чөлөөт цагаа өнгөрүүлэх, бизнес ажил хэрэг болон бусад зорилгоор тодорхой хугацаанд байнгын оршин суух газраас өөр газарт зорчихыг аялал жуулчлал гэнэ.