аялал жуулчлал
Showing posts with label Б.Занабазар. Show all posts
Showing posts with label Б.Занабазар. Show all posts

Monday, November 16, 2009

Дэлхийн хамгийн алдартай 10 зураг



1. Афганистан охин [1984]




oogle Ocean: Атлантида зүүн-хойд Африкийн эргийн ойролцоо олдов

 
Google Ocean: Атлантида зүүн-хойд Африкийн эргийн ойролцоо олдов
G
Зүүн-хойд Африкийн эргээс 620 км-ийн зайд, Канарын арлуудын хажууд Атландын далайн ёроолд байна. Google Ocean нэртэй Google Earth-ийн шинэ хувилбарыг ашиглан далайн ёроолыг судласан байна. Энэхүү плагины тусламжаар  энэхүү нээлт хийгдсэн байна.

Дэлхийн тавцанд гарах боломж Монголчуудад бий юу?



Дэлхийн тавцанд гарах боломж Монголчуудад бий юу?
Энэ асуултад хэрхэн хариулахаас Монгол Улсын цаашдын хөгжил, Монгол түмний хувь заяа хамаарна гэвэл хэтрүүлэг болохгүй биз ээ.

Санта-Клаус нар мэргэшилээ дээшлүүлнэ

 
Санта-Клаус нар мэргэшилээ дээшлүүлнэАнглийн Санта-Клаус нарыг мэргэшилийг нь дээшлүүлэх курст суралцуулах гэнэ. Энэ сургалтаар тэднийг дэлгүүрүүдэд худалдаалагдаж байгаа орчин үеийн техникийн шинэчлэлтэй танилцуулна гэж The Sun мэдээлэв. Энэхүү арга хэмжээ нь дараахь явдлаас улбаатай: шинэ жилийн үйлчилгээг санал болгодог ихэнх фирмүүд нь хүүхдүүд тэднээс ямар бэлэг авах гээд байгааг ойлгодоггүй гэнэ. Мөн Санта-Клаус нарт тусгайлан зориулсан интернэтийн шуурхай мэдээллийн лавлах зохион байгуулагдаж байгаа гэнэ. Энэхүү лавлахын мэргэжилтэнтэй холбогдож хамгийн сүүлийн үеийн дижитал плеер, тоглоомын приставк болон бусад техникийн талаар зөвөлгөө авах боломжтой. PC World дэлгүүрийн төлөөлөгчийн мэдээлж байгаагаар, дэлгүүрүүдийн лангуун дээр ойролцоогоор 40 мянган техникийн шинэ хэрэгсэл байдаг, зарим нэг нь бэлгэнд очих боломжтой. Хэрэв хүүхэд Санта-Клаусаас ямар нэгэн техникийн тоглоом гуйхад тэр үүнийх нь талаар ямар ч мэдлэггүй байвал хүүхэд маш ихэд гунихардаг гэнэ. Санал асуулгаар, 5 Санта-Клаусын зөвхөн нэг нь Nintendo DSi гэдэг тоглоомын тухай мэддэг, 10%-иас цөөнх нь Sony Reader гэдэгуншдаг элекрон ном байдгийг мэдэж байжээ.

Америк эр 4 метрийн урттай аврага могойг усны хоолойд хийсэн хэрэг гарав

 
Америк эр 4 метрийн урттай аврага могойг усны хоолойд хийсэн хэрэг гарав

Флорида мужийн Брэдентон хотын 47 настай Жастин Мэттьюз гэгч 2009 оны 7-р сард өөрийн тэжээж байсан 4 метрийн урттай аврага могойг усны хоолойд хийж олон нийтийн анхаарлыг амьтантай зүй бусаар хандаж байгааг анхааруулах зорилготой үйлдсэн байна гэж Reuters мэдээлэв. Тэгээд энэ эр өөрөө аврах алба руу утасдаж энэ тухай мэдээлжээ. Аврах албаныханыг ирэхэд тэр өөрөө мэргэжлийн түвшинд могойг хоолойноос өөрөө гаргаж энэхүү үйлдлийг видеогоор бичиж авахыг хүссэн байна. дараа нь энэ бичлэгийг орон нутийн телевизээр цацжээ. Мөн тэр энэхүү аврага могой нь түүний тэжээж байсан могой, тэгээд тэр түүнийг зориуд усны хоолойд тавьсан гэдгээ мэдэгдсэн байна. Түүнийг аюултай нөхцөл байдал үүсгэсэн , хуурамч дуудлага өгсөн зэргээр хариуцлага тооцож 5750 долларын барьцаагаар түр сулласан байна. Мэттьюзийн явдлаас өмнөхөн Флорида мужийн усны хоолойд үржсэн аврага могойнуудыг барих компанит ажиллагаа явагдсан байна.
 

Японы өмнөд хэсэгт хоёр усан онгоц мөргөлдөв

Оросын Еврей гаралтай саятнууд



Энэ жилийн хамгийн баян Оросоор

Уйгарын vймээнд оролцсон Монголчуудын хувь заяа бvрхэг боллоо



"БНХАУ-ын Шинжаан мужийн Єрємч хотод болсон vймээн самуунд оролцсон

БЭЛЭГ ДУРСГАЛЫН ЦУГЛУУЛГА


НҮБ-ын нутаг дэвсгэр элдэв хөшөө баримлаар дүүрэн. Япон сүм, Генри Мурын хийсвэр баримал, бодит реализм гээд байхгүй урлагийн төрөл зүйл үгүй. НҮБ байгуулагдсанаар түүнд нэгдсэн улс орон бүр өөр өөрсдийн зүгээс бэлэг дурсгалаа илгээж байв. Зарим нь бүр дуулиан дэгдээж байжээ
Энэ мэдээлэл Хятадын Коммунист Намын "People's Daily" сонины вэб сайт дээр анхлан нийтлэгдсэн байна.

Жангси мужийн Гупинг хотын гадуур өнгөрөх шинэ замын барилгачид ойг цэвэрлэж яваад энэ могойг олжээ.

Тэд том довыг хусаж цэвэрлэхээр оролдож байгаад унтаж байсан могойг сэрээсэн бололтой.

"Гурав дахь ухалтын үеэр оператор амьтны нуугдсан газраас цус байхыг олж хараад лавшруулах ухвал могой үхэж байгаа харагдсан" гэж мэдэгдлээ.

Энэ үед алтлаг өнгөтэй өөр нэгэн аварга могой амаа ангайж байгаа харагдсан байна. Жолооч айсандаа хөшиж орхисон бөгөөд бусад ажилчид амь аврагдахын тулд зугтацгаасан байна.

"Ажилчдыг буцаж ирэхэд шархадсан могой аль хэдийн үхсэн байсан ба нөгөө могой алга болсон байсан байна. Булдозерийн жолооч босож ч чадахааргүй өвдсөн байлаа."

Мэдээлэлд жолооч эмнэлэгрүү хүргэгдэх замдаа зүрхний шигдээснээс болж, дараахан нь нас барсан байна.

Үхсэн могой 55 фит буюу 16.7 метр урттай, 300 кг жин татаж байсан бөгөөд 140 орчим настай байсан тухай сонинд мэдэгдсэн байна.

Гэсэн хэдий боловч нутгийн удирдлага Гуйпин энэ зурагт мэдээлэл дахь аварга могой энэ нутагт байх боломжгүй, бараг худлаа байх гэж хэлсэн байна.

Saturday, October 24, 2009

Зүүн Азийн наадамд Н.Түвшинбаяр оролцоно



Зүүн Азийн наадамд Н.Түвшинбаяр оролцоно
Хонгконгод болох Зүүн Азийн спортын наадамд Бээжингийн олимпийн наадмаас хойш бэртлийн улмаас тэмцээнд оролцохгүй байсан хөдөлмөрийн баатар Н.Түвшинбаяр хүч үзэхээр болжээ. Монгол түмнээ баярлуулж олимпийн анхны алтан медалийг эх орондоо авчирсан манай шилдэг жүдоч ийнхүү олон улсын чанартай тэмцээнд орж, аваргын чансаагаа харуулах боллоо.

Тэрбээр арванхоёрдугаар сард болох Зүүн Азийн наадамд оролцохоор бэлтгэлдээ гарсан байна. Уг наадамд манай улсаас хөнгөн атлетик, бадминтон, сагс, боулинг, билльярд, дугуй, жүдо, хийн буудлага, ширээний теннис, таэквондо, хүндийг өргөлт, у-шу гэсэн 13 төрөлд өрсөлдөх 150 орчим хүний бүрэлдэхүүнтэй баг мордоно. Зүүн Азийн наадамд зориулж улсаас мөнгө төсөвлөсөн ч санхүүгийн нөхцөл байдлын улмаас энэ нь цуцлагдсан тул спорт холбоод өөрсдийн зардлаар тамирчдаа явуулах аж.

Ёкозуна Асашёрюү 24 дэх түрүүгээ авлаа

20000100Токиогийн Рёогоку Кокугикан сумогийн ордонд 2009 оны 9-р сарын мэргэжлийн сумо бөхийн башё өнөөдөр өндөрлөлөө. Дээд зиндааны шилмэл бөхчүүд 15 өдрийн турш өрсөлдсөнөөс Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Гавьяат тамирчин Асашёорюү Д. Дагвадорж 14 даваа, 1 унаатайгаар Макүүчи зиндаанд 24 дэх удаагаа түрүүллээ. Дашрамд дурдахад Асашёорюү аварга 1980 оны 9 сарын 27-нд төрсөн бөгөөд өнөөдөр тэрээр 29 нас хүрч байгаа юм байна.
15 дахь өдрийн барилдаанд 1 ч унаагүй байсан ёкозуна Асашёорюү нэг унаатай ёкозуна Хакухо нар барилдахад 69 дэх их аварга ёрикири мэхээр ялсан юм. Ингээд нэмэлт барилдаан болсон. Нэмэлт барилдаанд Асашёорюү аварга золгоон дээрээс давуу байдал авч, үүнийгээ ашигласнаар өрсөлдөөнтэй барилдааны эцэст сукуйнаге мэхээр давлаа. Ёкозуна Асашёорюү ийн дээд зиндаанд 24 дэх удаагаа түрүүлснээр Китануомигийн амжилттай зэрэгцэж байна.
Манай бөхчүүдээс ёкозуна Хакухо 14 даваа 1 унаатайгаар тэмцээнээ өндөрлөсөн бол Какурю 11, Харумафүжи 9, Токитенкү 8, Асасекирюү 6, Моконами 5, Кёкүтенхо 5, Шотенрю 2 даваа тус тус авцгаалаа. Мөн жюро зиндаанд барилдсан Тамаваши 11 даваа авч, анх удаа дэд зиндаанд түрүүлэв.
37 настай озеки Кайо сүүлийн өдөр Котомицукиг ялснаар 8 даваа 7 унаатай болж, 50 хувийн амжилтаа үзүүлсэн байна. Кайо 5 дахиа дараалан 8-7 амжилт үзүүлсэн бөгөөд ийм амжилтыг озеки цолтнуудаас өмнө нь 1971 онд Маенояама л үзүүлж байжээ. Озеки Котоошю сүүлийн өдөр цол ижил Харумафүжиг давснаар 9 даваа 6 унаатайгаар тэмцээнээ өндөрлөлөө. 5 озекигийн 3 нь 9 давсан байна.
Саньяку цолтой Кисеносато, Аминишики нар сүүлийн өдөр энэ тэмцээнд онцгой сайн барилдаж байгаа Баруто, Какурю нарт унаснаар 50 хувиа хийж чадсангүй. Кисеносато комүсүби руу буух бол Аминишики саньяку цолоо алдах биз.
Тэмцээний канто-шо буюу дайчин барилдааны шагналыг бүх озекиг давсан комүсүби Баруто, гино-шо буюу техниктэй бөхийн шагналыг барууны маэгаширагийн 3 Какурю нар хүртжээ.
9 сарын тэмцээний макүшита зиндаанд Гүржийн бөх Кагамару, санданмэд Аоки, жониданд Окиношита, жонокүчид Болгарын бөх Аойяама нар тус тус түрүүлжээ.

2016 оны зуны олимпийн нийслэл Рио де Жанейро



Brazil 2016 BidsРио де Жанейро хотынхон баяр хөөрт умбаж байна.
Данийн Копенгаген хотноо ОУОХ-ы 121 дэх хурал, 13 дахь конгрессоор 2016 оны олимпийг зохион байгуулах хотыг ерөнхийлөгч Жак Рогге зарлалаа. Тунан үлдсэн дөрвөн хотоос хамгийн түрүүнд Чикаго хот хасагдав. Чикаго хотыг олимпийн эрх авахуулахыг төлөө Барак Обама тэргүүтэй том лобби бүлэглэл ирсэн. Гэвч эхний шатнаас бүдрэв. Үнэхээр сенсаци боллоо. Олон хүн Чикагог ялна гэдэгт итгэлтэй байсан. Чикагогийн энэхүү ялагдлын гол шалтгааныг санхүүгийн төлөвлөгөөг тааруу гаргасан гэж хүмүүс үзэж буй бол зарим хүмүүс Барак Обаматай холбож байна. Хэдийгээр АНУ-ын ерөнхийлөгч гэргийн хамт Данийн Копенгагенд өөрсдийн унаган нутаг Чикагог сурталчлах гэж ирсэн ч хэдхэн цаг саатсан байна. Хэдхэн цаг саатаж, дүн гарахаас өмнө хурлын танхимыг орхин нутгийн зүг нисчээ. Энэ нь уг хурлын хүндлээгүй, эх орноо, хотоо сурталчлахад хэлбэр төдий оролцсон хэмээн буруутгагдах үндэс болж байна. Үүнээс болж Чикагогийн рейтинг унасан хэмээх хүмүүс байгаа юм.
Хоёр дахь шатанд лобби муу ажиллаж байсан Токио хотынхон хасагдаж Мадрид, Рио де Жанейро хотууд үлдлээ.
Санал хураалтын өмнө Бразилийн ерөнхийлөгч Лула нийт гишүүдэд хандаж “Тропикийн бүсэд олимпийн бамбар бадамлах цаг нь боллоо” хэмээн мэдэгдэж, хотынхон нь бэлэн байгаа тухайг бүх гишүүдэд танилцуулсан юм.
Хуан Антонио Самаранчийн хүү бага Самаранч шигшээ хүртэл хотоо явуулж чадсан ч ялагдлаа. 3 олимп дараалж нэрээ дэвшүүлэн эрхээ авч чадсангүй ээ, Мадрид. Испаний хаан, хатан, хөлбөмбөгийн супер од Рауль гээд л нөлөө бүхий хүмүүс ирсэн.
Дугтуйг Рогге задалсны дараа Рио хот баяр хөөрт умбаж, Пеле нулимсаа барьж чадсангүй. Тэр хэдийгээр тамирчны хувиар олимпод оролцож үзээгүй боловч олимпийг зохион байгуулах эрхийг хот нь авахад чухал нөлөөг үзүүлж чадлаа.
Ийнхүү ЗУНЫ ОЛИМПИЙН 31-р НААДАМ РИО де ЖАНЕЙРО хотод зохиогдохоор боллоо. Өмнөд Америк тивд анх удаагаа олимп болно. 2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ мөн Бразилд болох билээ. Хоёр жилд хоёр удаа хүн төрөлхтний баяр Бразилд болох нь ээ. Яг иймэрхүү тохиолдол 1990-ээд онд АНУ-д болж байсан юм. 1994 онд хөлбөмбөгийн ДАШТ болж, 1996 онд Атлантын алтан олимпийг мөн өлгийдэн авч байсан ажгуу.

Парисын шоколадын үзэсгэлэн худалдаа


Парист жил болгон зохион байгуулагддаг шоколадын үзэсгэлэн-худалдаа 10-р сарын 13-18-ны хооронд болов. Дэлхийн 140 компани энд өөрийн бүтээгдэхүүнийг танилцуулав. Улс орнуудаас дурьдвал Орос, Бельги, Канад, Япон, Итали. Үзэсгэлэн-худалдаанд ирсэн хүмүүс тухайн бүтээгдэхүүнийг амталж үзэн шоколад хийх жорыг мэдэн мөн шоколадаар хийсэн даашинзны загварыг үзэн энэхүү амттаны үйлдвэрлэлийн тухай лекц сонсох боломжтой байжээ.

Ежегодная шоколадная ярмарка в Париже

Ежегодная шоколадная ярмарка в Париже

DIESEL шинэ ахлах дизайнертай боллоо


Sophia KokosalakiАвъяаслаг дизайнер Sophia Kokosalaki Diesel брэндийн ерөнхий дизайнераар ажиллаж эхэллээ. Diesel группыг эзэмшигч Renzo Rosso шинэ дизайнертай болсондоо туйлын сэтгэл хангалуун байгаа гэнэ.
Sophia Kokosalaki-гийн хурц мэдрэмж Diesel брэндийн өнгө төрхийг улам гоё болгож чадна гэдэгт тэрээр эргэлзэхгүй байгаа аж. Sophia Kokosalaki шинэ ажилд орохоосоо өмнөхөн өөрийн брэнд болох Vionnet couture house-аа нээгээд байжээ. Гэхдээ Kokosalaki өөр ажилд орсон ч гэсэн өөрийн брэндийнхээ ахлах дизайнер, ерөнхий захирлын ажлаа үргэлжлүүлсээр байх гэнэ.
Тэрээр хэвлэлийнхэнд өгсөн ярилцлагадаа “Diesel группын нэр хүнд өөрийнхөө брэндийг өргөжүүлэхэд маань ч ихээхэн тус болно гэдэгт би итгэж байна. Би өөрийн брэндээ алдартай болгомоор байна. Тиймдээ ч би энд орсон. Diesel бол миний мэдэх хамгийн modern брэнд” гэж ярьжээ.

Мальдивын Засгийн газар усан дор хуралдав


Дэлхийн дулаарлын асуудалд улс орнуудын анхаарлыг хандуулах гэж Мальдивын Засгийн газар хуралдаанаа усан дор кзохион явуулав. Энэхүү хуралдааны зохион байгуулах гэж сайд нар 2 сар бэлдсэн гэнэ. Эхлээд усан дотор тус улсын ерөнхийлөгч Мохамед Нашид (Mohammed Nasheed) орж араас нь сайд нар нь оржээ. Тэд ширээнээсээ зууран дэлхий нийтээрээ агаарт СО хийг гаргахгүй байх арга хэмжээг авахыг уриалсан резолюцийг гаргасан байна. Уг резолюцийг усанд урсдаггүй маркераар самбар дээр бичжээ.


Правительство Мальдив заседает под водой

Америкийн сувилагч Угандын хаан болов


Америкийн сувилагч Угандын хаан болов
Америкийн сувилагч Чарльз Уэсли Мумбере Угандын Рвензуруру хаант улсын хаан болов гэж The New Vision сайт мэдээлэв. Хаанд өргөмжлөх ёслолын ажиллагаанд 60 мянган хүн оролцож Угандын ерөнхийлөгч Йовери Мусевени нь нутгийн уламжлал ёсоор гараа шинэ хааныхаа зүүн мөрөнд хүргээд хааны парламентанд хандан үг хэлжээ:”Бид хаант засаглалыг сэргээв, Хараахан хааны парламент засгийн газартай хэрхэн хамтран ажиллах зарчимаа нэг бүрчлэн ярилцаж амьжаагүй байна” гэв. Ерөнхийлөгч Мусевени нь улс оронд 1967 оноос хойш хориглож байсан уламжлалт хаант улсыг сэргээлээ. Одогийн хаан болсон Мумбере нь олон жил АНУ-ын Пенсильвани болон Мэрилэндэд сувилагч хийж байжээ. Хөршүүд нь түүнийг удамших хаан байна гэж бодоогүй байна. 2008 оны 2-р сард тус улсад 20 жил үргэлжилсэн иргэний цус дайн төгсгөл болов.

Нүд бие эрхтний толь


Нүд бол бидний байгалиас заяасан хамгийн гайхалтай зүйл боловч тэр бүр бид нүдээ хамгаалж гамнаж чаддаггүй. Гэтэл үнэн хэрэгтээ нүдээ хамгаалахад маш хялбар олон аргууд байдаг үд бол хамгийн эмзэг, нандин, чухал эрхтний нэг. Эргэн тойрон дахь эд зүйлсийг гэрэлт сацрагийн энергийн тусламжтайгаар харах чадвартай маш нарийн физиологи буюу бие судлалын хараа зүйн систем хэмээн анатомийн талаас нь тайлбарладаг. Гэрлийн сацралт нь нүдээр дамжуулж хүний биед маш их нөлөө үзүүлдэг байна. Үүнээс авч үзэхэд гэрэлт сацралт нүдэнд ихээхэн ач холбогдол үзүүлдэг нь тогтоогджээ. Өөрөөр хэлбэл, нүд эхлээд гэрэл өнгийг нь тогтоож дараа нь хэлбэр дүрсийг нь илрүүлдэг гэж хэлэхэд болно. Нүд бол бидэнд байгалиас заяасан хамгийн гайхалтай эрхтэн боловч тэр бүр бид нүдээ хамгаалж, гамнаж чаддаггүй. Үнэндээ нүдээ хамгаалах маш хялбар олон аргууд байдаг. Жишээлбэл, нүднийхээ ядаргааг маш богино хугацаанд найдвартай тайлахыг хүсэж байгаа бол нүднийхээ дотоод өнцөгүүдийн цэгэн дээр 2-3 удаа эрхий хуруугаараа чангахан шиг дарахад л хангалттай. Нэг дарахдаа минутын турш дарж байлгах хэрэгтэй. Мөн нас ахих тусам хэн хүний ойрын хараа мууддагг. Энэ нь өвчин гэхээсээ илүү настай холбоотой бөгөөд ойролцоогоор 40-45 насны хооронд илэрдэг билээ. Энэхүү нүдний “хөгшрөлт” илрэхдээ андашгүй, жишээлбэл ном уншихад үсэгнүүд бүдгэрч харагдах бөгөөд бага багаар номоо хол барьж унших хэрэг гардаг. Ийм тохиолдолд юуны өмнө нүдний мэргэжлийн эмчид хандаж онош тавиулж, яг юунаас үүссэнийг тодруулж эмчилгээ авах нь зүйтэй юм. Хэрвээ нүд үнэхээр “хөгширсөн” гэж тооцогдох юм бол нүдний шил зүүхээс өөр арга байдаггүй. Гэхдээ сүүлийн үед манай оронд нүдний лазер эмчилгээ хийгдэж байгаа бөгөөд эмчтэйгээ зөвлөж байгаад хийлгэх эсэхээ шийдэх хэрэгтэй. Лазер эмчилгээний давуу талуудыг дурьдвал: • Бүрмөсөн нүдний шил болон контакт линзнээс сална • Лазер эмчилгээ хийлгэсний дараа хоёр гурван цагийн дараа гэр лүүгээ хариад маргаашнаас нь л та ертөнцийг шинэ нүдээр харах боломжтой болно • Энэхүү эмчилэгээ ихэвчлэн 100 хувийн үр дүн үзүүлдэг • Элдэв сөрөг нөлөө үзүүлэхгүйгээс гадна хэрвээ та эмчийнхээ зөвлөгөөний дагуу байж чадах юм бол хоёр хоногийн дараа гэхэд компьютер, усан спорт зэрэг хүссэн бүхнээ хийж болно • Эмчдээ сайн шалгуулсны эцэст мэс заслын явц ердөө л 20 минут үргэлжилнэ Гэхдээ сайн талын эсрэг мөн муу тал гэж байдаг шүү дээ. Тиймээс лазер эмчилгээний сөрөг талуудын талаар та тухайн эмчээс сайтар лавлаж асуугаарай. Жишээлбэл, зарим хүмүүсийн нүд олон жил контакт линз зүүснээс болж лазер эмчилгээ хийх боломжгүй болох жишээтэй. Манайд лазер эмчилгээг ойролцоогоор мянган доллараар хийж байгаа бөгөөд эхлээд заавал сайтар судалж үзэхийг зөвлөе.

ХЭЛЭЭ ҮЗҮҮЛ


Шинжлэх ухааны хэллэгээр, хэл бол бидний химийн шинжилгээний гол багаж. Ус, шүлсэнд ууссан бодис хэл болон амны хөндийн амтны булдруунд шингэн тодорхой дохиог мэдрэлийн судлаар дамжуулан тархинд хүргэдэг байна.
Хоолны амтыг бүрэн мэдрэхэд хэлэнд хүрч буй хоолны халуун нь 24 градус байх ёстой. Бидний амтлах мэдрэмж өдрийн 11-12 цагийн хооронд хамгийн сайн байдаг гэнэ. Давсны амт хамгийн түрүүнд мэдрэгдэх ба дараа нь чихэрлэг, исгэлэн, гашуун амт хэлэнд мэдрэгддэг. Энэ нь амт мэдрэгчийн байрлалаас хамааралтай аж. Хэлний үзүүр хавьд давслаг, адагт нь гашуун амтыг мэдрэх цэгүүд тус тус байдаг.
Амтыг мэдрэх нь нарийн ажиллагаа. Үнэр, амтны мэдрэмжний 50 хувь нь 25-30 нас хүрэхэд алдагддаг гэсэн дүгнэлтийг эрдэмтэд хийжээ. Улаан өнгийн уусмал чихэрлэг амтыг, шар болон цайвар ногоон өнгө нь исгэлэн амтыг, хөх нь гашуун амтыг нэмэгдүүлдэг гэдгийг шинжлэх ухаанаар тогтоосон байна.
Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн амтны мэдрэмж огт өөр байдаг. Эрэгтэйчүүд ердөө 15 хувийн амтны мэдрэмжтэй байдаг бол эмэгтэйчүүдийнх 35 хувиас доошгүй аж. Жирэмсэн эмэгтэйчүүд амтыг хамгийн сайн мэдэрдэг. Амтлах мэдрэмж нь мөн мэдрэлийн булдруунуудаас хамааралтай. Үүнийг туршихын тулд хэлнийхээ үзүүрийг хөх өнгийн хүнсний будгаар будчих. Будагдсан хэсгээс цаасаар дардас авсны дараа толинд хэлээ харж байгаад будаггүй үлдсэн товгоруудыг тоолоод үзээрэй. Ердийн хэмжээний амтлах товгорын тоо нь 15-35 ширхэг л байдаг. Харин үүнээс илүү товгортой бол та өөрийгөө гайхамшигтай амтны мэдрэмжтэй хүн гэж тооцож болно.

Монгол орны байгалийн сонин хачнаас

Говийн хангай. Говь нутаг дахь ус, ургамал жигдэрсэн хэсэг газрыг баянбүрд гэнэ. Говьчуул түүнийг “Говийн хангай” ч гэж нэрлэх нь бий. Баянбүрдийн жилийн дөрвөн улирлын ус, ургамлын таатай нөхцөл нь тэнд хавтгай, хулан, тахь, мазаалай зэрэг амьтдын амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлнэ. Монголын говьд 80 гаруй ийм баянбүрд бий гэж судлаачид тогтоосон бөгөөд эдгээрийн ихэнх нь говийн их дархан газар, говийн бага дархан газар, говь Гурвансайханд буй.

Ёлын ам. Өмнөговь аймгийн нутаг Гурван сайхан уулын Зүүн сайхан уулыг зүүн хойш сэтлэн урссан горхины хавцалд өнө удтал ёл шувуу үүрлэн нутаглаж ирсэн учраас Ёлын ам гэж нэрлэгджээ. Энэ хавцал зургаан км орчим үргэлжилж уулаа огтлон талд гарна. Хангайг говьд аваачсан мэт тунгалаг ус, нов ногоон зүлэг, анхилам сайхан арц сонгинын үнэрт үзэсгэлэнт хавцлын сүрлэг хадан цохиодын дээгүүр ёл шувуу эргэлдэн, аргаль, янгир сэрийлцэн байх нь үнэнхүү гайхамшиг. Хавцалд тогтсон зузаан мөсөн доогуур горхи хоржигнон урсах нүхэн доогуур хүмүүс мөлхөн гарах бөгөөд мөс нь хайлалгүй жил өнжих нь олонтаа. Төв хэсэгтээ 300 орчим метр элгэн ханат хавцлын ам эхэндээ тавиун байснаа нарийссаар дунд хэрдээ хүн зөрөхөөргүй нарийсдаг. Үзэсгэлэн төгс Ёлын ам хаа газрын гийчдийн саатан сонирхдог газрын нэг болжээ.
Монгол орны голомт буюу төв цэг. Айл гэрийн голомт тулсан тулга нь голд байдаг. Тэгвэл улс орны маань газар зүйн голомт буюу төв цэг хаана байдаг вэ. Монгол орны газар зүйн төв цэг нь Өвөрхангай аймгийн Бүрд сум Сант уулын зүүн урд булгийн эхэнд оршдог аж. Үүнийг газарзүйч Ш.Шагдар 1978 онд тогтоосон бөгөөд тэнд өдгөө суварга бүхий цогцолбор барьжээ.
Монгол орны хамгийн өндөр цэг нь 4374 м өргөгдсөн Алтай таван богдын Найрамдал оргил юм.
Харин хамгийн нам дор газар нь 560 м өргөгдсөн Хөх нуурын эрэг гэнэ.
Монголын хамгийн том говь. Монголын алдарт 33 говийн дотор хамгийн том нь Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд орших Галбын говь юм. 200 км урт, 50 гаруй км өргөн, 70 гаруй мянган км талбай эзэлдэг юм байна.
Хамгийн их элс. Манай улсын хамгийн их талбай эзэл­дэг элс нь Бөөрөгдэлийн элс юм. Энэ элс 45 км өргөн, 180 км урт үргэлжилдэг.
Дэлхийн мөнх цэвдгийн урд зах. Баянхонгор аймгийн Эрдэнэ­цогт сумын нутаг Дарагт уулын баруун урд оршдог. Энэ газрыг дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагас, ул хөрсний үргэлжилсэн цэвдгийн хамгийн урд зах гэж газар зүйчид үздэг байна.
Монгол орны хамгийн урт гол. Монгол орны олон гол мөрний хамгийн урт нь Хэрлэн юм. Хэрлэн голын нийт урт 1264 км бөгөөд үүний 1090 км нь Монголын нутаг дээгүүр урсдаг.
Монгол орны хамгийн том мөрөн нь Байгаль нуурт цутгадаг 992 км урт Сэлэнгэ мөрөн юм. Дурдсан уртын 590 гаруй км нь Монгол улсын нутагт байдаг. Уг мөрний ус цуглуулах талбай нь 447000 км аж.
Монгол орны гол мөрний нийт урт 67000 км буюу тус орны хилийн шугамаас 8.2 дахин урт юм.