Наадам

Монголчуудын бахархалт томоохон баярын нэг Үндэсний их баяр наадам нь намрын дунд сард буюу 07 сарын 11-13-ны өдрүүдэд өргөн дэлгэр болж өнгөрдөг билээ. Наадмаар Сур харваа, Бөхийн барилдаан, морь уралдуулан нааддаг заншилтай. Эрийн гурван наадам Морь Уралдах Монголын шандаст хурдан хүлгүүд нь өргөн уудам нутгаараа уралдахдаа нас насандаа 13-15км орчим газарт уралдаж уяа сойлго шандасаа сорьдог байна. 1000-аар тоологдох хурдан морьдийг унасан 5-13 насны бяцхан жаалууд хүч чадал авхаалж самбаагаа уралдуулдаг байна. Бөхийн барилдаан Монголын гайхалтай уламжлалт үндэсний спортын төрөл болох бөхийн баридаанд 512 эсвэл 1024 хүчит бөхчүүд барилддаг 9н давааны хүч чадлаа сорьдог байна. Сур харваа Монгол наадмын нэгэн чимэг сур харваа юм. Халх сур харваанд эрэгтэй харваач 75м , эмэгтэй харваачид 65 метр-т цэц мэргэнээ сорьж онч мэргэн сумаа наадмын дэвжээнээ тавьдаг байна.

Монгол Гэр

Монгол гэр 3000 орчим жилийн тэртээгээс одоогийн хэв шинж нь бүрэлдэн , хүний амьдралын гол хэрэгцээ болсоор өнөө цагт иржээ.Монгол гэрийн хээ угалз чимэгт эрт үеэс уламжлагдан иржээ. Монгол гэрийн хананаас бусдыг хээ чимгээр чимэглэдэг.

Монгол гэрийн модон хэсгүүд модон хээ чимэгтэй , хээ чимэггүй болон будгаар будсан, ямар ч чимэг будаггүй 3 янз байдаг. Эрт дээр үеэс Монголчууд өнгөний нөлөөг сайн судалж улаан, улбар өнгө бол нарны дулаан орчинг гэрийн дотор бүрдүүлнэ гэж үзжээ. Тоононы улаан өнгөтэй холилдсон нарны гэрлийг гэрийн дотор хэт хурц байлгахгүйн үүднээс унины цээжийг ногоон өнгөөр тайвшруулан гэрийн дотор бусад өнгөний зохицлийг бүрдүүлдэг онцлогтой,Монгол хээ маш олон янз байна , Монгол гэрийн модыг хээ уралзаар чимэглэх үед цаад дэвсгэр нь ихэнх нь улаан ба улаан хүрэн (тооно, багана , унь, хаалга) , харин зөвхөн унины цээж зэрэг хэсэг ногоон байдаг. Эдгээр дээр хээ угалз зурна. Үүний дараа хээ угалз солонгорон гэрийн тавилга , Монгол хувцас зэрэг гэрийн доторх зүйлс дулаан өнгөнд нэгдэн зохицно. Монгол хээ дүрслэлийн шинж чанар бол угалзлах, тасралтгүй үргэлжлэл хоёр байдаг. Угалз эврээс санаа авсан дүрсийг угалзруулан урлах нь Монгол хээ угалзны дүрслэлд хамгийн түгээмэл тохиолддог. Эдгээрт эвэр угалз, дан угалз, давхар угалз, хамар угалз, буга эвэр, аргал эвэр, сүлжээ угалз гэх мэт маш олон ангилалд хуваана. Байгалийн юмс, ус, үүл, уул, амьтан зэргийг угалзруулан дүрсэлж , үүлэн хээ, усан хээ гэх мэт олон хээг бий болгосон байдаг. Харин өнцөгт хэлбэрээр дүрслэгддэг хээ олон байна. Монгол хээ дүрслэлийн том хэсэг бол өнцөгт хээ юм. Монголын алдартай өлзий хээ, алхан хээ, хатан сүйх зэрэг хээнүүд үүнд орно. Эдгээрээс гадна дүрслэл , билэгдэл, шашин зэрэгтэй холбоотой олон зуу мянган Монгол хээ байна.

Гэрийн модонд:

1.Хана

2.Хаалга

3.Тооно

4.Багана

5.Унь

6.Шал Гэрийн бүрээс:

7.Цаваг

8.Дээвэр

9.Туурга

10.Гэрийн гадуур цагаан бүрээс

11.Өрх

Монгол Үндэсний хувцас

Үндэсний хувцас олон зууны турш ястан үндэстний угсаатны зүйн үнэмлэх нь болж, ард түмний соёлын өвийг хадгалж иржээ. Тухайн үндэстэн ястан дотроо нас, хүйс, нийгмийн байдлын ялгааг хувцас илэрхийлдэг байсан нь манайд мөн тусгалаа олсон байдаг. Монгол үндэсний хувцас нь тэдний голлон эрхэлж ирсэн аж ахуй, байгал цаг уурын нөхцөл, зан заншлын онцлогыг илэрхийлдэг.

Монгол үндэсний гол хувцас дээл хэмээх өмсгөл билээ. Төв Азийн үндэстэн ястны хувцас нь монгол маягийн баруун энгэртэй, түрэг маягийн зүүн энгэртэй гэж хоёр хуваагдана. Үсчин- гоо сайхны салон Smile салон Sky салон Charmzone салон Говь саун Шөнийн цэнгээний газрууд Амралтын өдрүүдэд ихэнх шөнийн цэнгээний газар , клубт залуучууд гадаадын жуулчид ихээр үйлчлүүлдэг байна. Нийслэл Улаанбаатар дахь шөнийн цэнгээний газрууд шөнө дунд буюу 00 цаг хүртэл үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Mass night club Metropolis night club Strings night club Silence River Sounds disco Face club Detroit American бар

Түүх дурсгалт соёл урлаг 2

Монгол цэргийн музей 1996 онд байгуулагдсан. Батлах хамгаалах яаманд харьяалагддаг. Тус музей 8000 цуглуулга, номын сантай. 800 м.кв. талбайд 3000 орчим vзмэрийг дэглэсэн. Шинэ чулуун зэвсгийн vеэс XX зуун хvртэлх Монгол улсын нутаг дэвсгэрт оршиж байсан улс гvрнvvдийн цэргийн байгуулалт, байлдах арга ухаан, зэр зэвсгийн хєгжилт, Монгол цэргийн тvvхийн талаар байнгын vзvvллэгтэй. Салбар нь жанжин Г.К.Жуковын гэр музей.

Монголын театрын музей 1991 онд байгуулагдсан. Тус музей Улсын Тєв театраас эхлээд дуурь, балет, хvvхэлдэй, цирк, кино зэрэг тайз, дэлгэцийн бvх тєрлийн урлагийн тvvхэн хєгжлийн талаар дэлгэн vзvvлж, судалж, цуглуулж, сурталчилдаг. 2000-2003 онд нэрт найруулагч Л.Ванган, Ноён хутагт Данзанравжаа, Монгол бvжиг, Яруу найрагч � .Чойном, жvжгийн зохиолч, найруулагч С.Буяннэмэх, Хятад клуб ба Бээжин ший, Монгол алиалагч зэрэг сэдвээр тvр vзэсгэлэн гаргасан.

Тус музей нь анх Монгол ардын Хувьсгалт намын тєв хорооны тогтоолоор “ Улаанбаатар хотын тvvхийн Yзэсгэлэн” нэртэйгээр байгуулагдаж 1956 оны 7-р сарын 9-нд анхны нээлтээ хийжээ. Монгол ардын Хувьсгалт намын тєв хорооны улс тєрийн товчооны 1960 оны 4-р сарын 11-ний єдрийн 106-р тогтоолоор “ Улаанбаатар хотын vзэсгэлэнг” “ Улаанбаатар хотын Тvvх Шинчлэн Байгуулалтын Музей” болгон єргєтгєн байгуулж, Ардын Хувьсгалын 40 жилийн ойн ємнє 1961 оны 7- р сарын 9-нд нээлтийн ажиллагаа хийжээ.

Тус музей нь байгуулагдсан цагаасаа хойш Улаанбаатар хотын єнгєрсєн, одоо ирээдvйн тvvхийн хєгжлийн тєлєв байдлыг олон зуун мянган vзэгчдэд сурталчлан таниулахын зэрэгцээ музейн сан хємрєгєє баяжуулах, хадгалан хамгаалах, эрдэм шинжилгээний тодорхойлолт хийх зэрэгт багагvй ажил зохиосон байна. Одоо музейн сан хємрєгт Монголын тvvх, археологи, угсаатны зvйн холбогдолтой 4000 орчим ховор нандин дурсгал, vзмэрийн зvйлс хадгалагдаж байна.

Буддын шашин XVI зууны үеэс эхлэн монголд шарын шашны хэлбэрзэр Тувдээс дэлгэрсэн. Энэ үеэс монголд шарын шашны сүм хийд барих нүсэр ажил өрнөсөн юм. XIX зууны сүүлч XX зууны эхэн үеийн Монголын уран барилгын шилдэг бүтээлийн нэг нь "Чойжин ламын сүм" юм. Энэ нь төрийн Чойжингийн сүмийн хувьд өөрийнхөө үед нэртэй сүмбайлаа.
Сумийг 1904-1908 оны хооронд VIII богд Жавзандамбын төрсөн дүү, шарн шашны нөлөө бүхий томоохон лам Лувсанхайдавт зориулан уран барилгач Омбо удирдан Монголын ардын уран барилгачид барьж байгуулсан.

Богд хаант Монгол улсын ерөнхий сайд Сайн ноён хан Намнансүрэн 1913 оны үед Дунд голын урд бариулсан 2 байшингийн нэг нь. 1916 онд Намнансүрэн нас барсаны дараа энэхүү сууцыг Сангийн яамны мэдэлд шилжүүлж, одоогийн байрлалд нь зөөж авчилчээ. Тэнд сангийн яамны сургагч Козин ажилладаг байсан учир “Гоожингийн өндөр” гэж нэрлэгдэх болсон энэ байшинд 1920 онд гамин цэрэг Богд хааныг 50 гаруй хоног хорьж байжээ.

Yндэсний оньсон ба бусад тоглоом бусад орны тоглоомуудтай. Тоглоом, гар урлал бэлэг дурсгалын зvйлсийн vйлдвэрлэл явуулдаг. 50 гаруй орны vзэсгэлэнд оролцсон.

Хүүхдийн Урлан бүтээх төв

Урлан бүтээх төвийн тухай. Монгол улсын Ардын багш, шилдэг зохион бүтээгч, хүндэт профессор Б.Цэрэндоржийн тэргүүлдэг Монголын Хүүхдийн урлан бүтээх төв юм.

Түүх дурсгалт соёл урлаг

1924 онд Монгол улсын нийслэлээр тунхаглан зарласан Улаанбаатар хот шинэ цагийн соёл эрдмийн түүхээ, бичиж эхэлсэн юм. Нийслэл Улаанбаатар хот нь орчин цагийн шинэ залуу хот боловч хотод байрлах зуу зуун жилийн түүхт сүм хийдүүд, музей, гэр музейгээр баялаг хот юм.

Музей

Байгалийн дурсгалт зүйлсийг үзмэр хэлбэрээр хадгалж олонд таниулж байдаг музей бол Байгалийн түүийн музей юм. Байгалийн түүхийн музей нь 1924 онд 200 орчим үзмэртэй байгуулагдаж улс орныхоо байгалийн олдвор дээжийг тавьж үзмэрүүдийн үндсэн хэсгийг бүрдүүлснээр суурь нь тавигджээ.
Удаан хугацааны турш үндэсний түүхийн музейн салбар байснаа 1992 онд Байгалийн түүхийн музей , Үндэсний түүхийн музей гэж хоёр салсан. Музейн хамт олон үзмэр сан хөмрөгөө баяжуулсаар үзмэрийн танхимуудаа сэргээн шинэчлэж, тохижилт соёлжилтыг нь байнга сайжруулснаар гадаад дотоодын олон мянган үзэгчдийн сонирхлыг татах үйл ажиллагаа тогтворжсоноор одоогийн байдлаар 2700м2 талбай бүхий үзмэрийн 10 танхимтай. Үзмэрийн маршрут 1.5-2 цаг үргэлжилдэг. 1500 орчим үзмэртэй. Жилд 50.000 гаруй үзэгчдэд үйлчилдэг монгол улсын томоохон музөйнүүдийн нэг юм.

Занабазарын нэрэмжит Дүрслэх Урлагийн музей анх 1966 онд нээгдэн,орчин үеийн дүрслэх урлагийн бүтээл болон эрт үеэс нааш уламжлагдан ирсэн эртний дүрслэх урлагийн ховор бүтээлүүдийг ард түмэнд үзүүлэн сурталчилж эхэлсэн.
300 гаруй үзмэртэй байсан бөгөөд жил бүр үзмэрээ баяжуулан өргөтгөсөөр 1989 онд орчин үеийн нэг хэсэг нь Уран Зургийн Галерей нэртэйгээр биеэ даасан музей болон тусгаарлажээ. Энэ музейд Өндөр Гэгээн Занабазарын өөрийн мутраар урлан бүтээсэн Цагаан дар эх, Язгуурын таван бурханы дөрөв, Бодь суварга зэрэг алдарт уран баримлууд хадгалагддаг учир 1995 оноос Г.Занабазарын нэрэмжит болсон.

Цөлжилт иргэдийн амьжиргаанд нөлөөлнө

Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн үнэлгээний илтгэлийг улс орнуудын Засгийн газар хоорондын мэргэжилтнүүд гаргадаг байна. Үүнтэй холбогдуулж манай улс "Монгол орны уур амьсгалын өөрчлөлтийн үнэлгээний илтгэл 2009"-ыг гаргасныг Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам танилцуулав.

Илтгэлд манай улсад уур амьсгалын өөрчлөлтийн талаар хийсэн судалгаа, хэрэгжсэн төслийн талаар дурьджээ. Мөн уур амьсгалын өөрчлөлт манай улсад хэрхэн илэрч байгаа, цаашид хэрхэх талаар бичсэн байна. Тухайлбал, манай орны экосистем, байгалийн тогтолцоонд нөлөөлөхөөс гадна уулын мөнх цас, цэвдэг хайлах, бэлчээр, усны нөөц хомсдох гол шалтгаан нь болох аж.

Түүнчлэн цөлжилт эрчимтэй нэмэгдэж, мал аж ахуй, газар тариалангийн салбар ихээхэн хүнд байдалд орох гэнэ. Энэ нь манай улсын эдийн засаг, хүн амын амьжиргаанд нөлөөлөх юм. Иймд цаашид хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах, хог хаягдлыг багасгах чиглэлд анхаарах шаардлагатай аж.

Монголд H1N1 вирүсийн халдвар авсан хүн нас барсан анхны тохиолдол гарлаа

Төмөр замын газарт зааварлагч машинист ажилтай 41 настай эрэгтэй энэ сарын 19-нд уушигны хурц хатгаа хэмээх оноштойгоор Төмөр замын нэгдсэн эмнэлэгт хэвтсэн байна.

Гэвч тэрбээр тун удалгүй буюу хоёр хоногийн дараагаар өвчин нь хүндэрсний улмаас нас барсан харамсалтай явдал гарчээ. Түүнд задлан шинжилгээ хийхэд А хүрээний H1N1 вирүсийн халдвар авсан байсан нь тогтоогдсон байна. Ингэснээр Монголд H1N1 вирүсийн халдвар авсан хүн нас барсан анхны тохиолдол гарч байгаа юм.

JENNIFER LOPEZ 2

Женнифер болон түүний 2 эгч Лесли(одоо гэрийн эзэгтэй бас дуурийн дуучин), бас Линда(DJ,VJбас зугаа цэнгэлийн сурвалжлагч) –тайгаа хамт өвөлдөө хүйтэн, зундаа халуун тийм жижигхэн өрөөнд өссөн. Гэхдээ Женнифер дараа нь эргэн санахдаа “ дандаа будаа болон шош буурцагтай байдаг байсан “ гэжээ. Хүүхдүүдээ гудамжнаас хамгаалж, Guadalupe тэднийг өрөөндөө бяцхан жүжиг тавихыг нь дэмжин дуулж бүжиглүүлдэг байжээ. Salsa болон merеngue , мөн West side story –г үзэх хүүхдүүддээ үзүүлдэг байжээ. Женнифер тэр киног 100 цаг үзэн дуурайн оролддог байлаа. Түүний лаг бүжиг , царайлаг найз банди тай болохыг хүсч бас , Natalie wood’s Maria шиг од болохыг хүсчээ.

JENNIFER LOPEZ 1

Òºðñºí îí ñàð ºäºð: 1970он 7сар24

Хаана: Ньюиорк. АНУ

Шагнал: 1 Алтан бөмөрцөг

Өндөр: 5’6”

Тэр Ньюиоркийн Бронкст-д 1970оны 7сарын24нд төрсөн ба, Blackrock Avenue д өссөн. Түүний эцэг, Дэвид, компьютерийн техникч, эцэстээ тэжээгчийн даатгалын газар ажиллаж байсан. Ээж Guadalupe(nee Rodriguez)Вэстчестэрт цэцэрлэгийн багшаар ажиллаж байсан. Эхнэр нөхөр 2-ыг хоюуланг нь Ponce-с дуудаад, Puerto Rico-ийн 2 дахь том хот, гэхдээ тэд Америкт уулзхаар болсон.

Зүүн Азийн наадамд Н.Түвшинбаяр оролцоно

Хонгконгод болох Зүүн Азийн спортын наадамд Бээжингийн олимпийн наадмаас хойш бэртлийн улмаас тэмцээнд оролцохгүй байсан хөдөлмөрийн баатар Н.Түвшинбаяр хүч үзэхээр болжээ. Монгол түмнээ баярлуулж олимпийн анхны алтан медалийг эх орондоо авчирсан манай шилдэг жүдоч ийнхүү олон улсын чанартай тэмцээнд орж, аваргын чансаагаа харуулах боллоо.

Тэрбээр арванхоёрдугаар сард болох Зүүн Азийн наадамд оролцохоор бэлтгэлдээ гарсан байна. Уг наадамд манай улсаас хөнгөн атлетик, бадминтон, сагс, боулинг, билльярд, дугуй, жүдо, хийн буудлага, ширээний теннис, таэквондо, хүндийг өргөлт, у-шу гэсэн 13 төрөлд өрсөлдөх 150 орчим хүний бүрэлдэхүүнтэй баг мордоно. Зүүн Азийн наадамд зориулж улсаас мөнгө төсөвлөсөн ч санхүүгийн нөхцөл байдлын улмаас энэ нь цуцлагдсан тул спорт холбоод өөрсдийн зардлаар тамирчдаа явуулах аж.

Ёкозуна Асашёрюү 24 дэх түрүүгээ авлаа

Токиогийн Рёогоку Кокугикан сумогийн ордонд 2009 оны 9-р сарын мэргэжлийн сумо бөхийн башё өнөөдөр өндөрлөлөө. Дээд зиндааны шилмэл бөхчүүд 15 өдрийн турш өрсөлдсөнөөс Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Гавьяат тамирчин Асашёорюү Д. Дагвадорж 14 даваа, 1 унаатайгаар Макүүчи зиндаанд 24 дэх удаагаа түрүүллээ. Дашрамд дурдахад Асашёорюү аварга 1980 оны 9 сарын 27-нд төрсөн бөгөөд өнөөдөр тэрээр 29 нас хүрч байгаа юм байна.
15 дахь өдрийн барилдаанд 1 ч унаагүй байсан ёкозуна Асашёорюү нэг унаатай ёкозуна Хакухо нар барилдахад 69 дэх их аварга ёрикири мэхээр ялсан юм. Ингээд нэмэлт барилдаан болсон. Нэмэлт барилдаанд Асашёорюү аварга золгоон дээрээс давуу байдал авч, үүнийгээ ашигласнаар өрсөлдөөнтэй барилдааны эцэст сукуйнаге мэхээр давлаа. Ёкозуна Асашёорюү ийн дээд зиндаанд 24 дэх удаагаа түрүүлснээр Китануомигийн амжилттай зэрэгцэж байна.
Манай бөхчүүдээс ёкозуна Хакухо 14 даваа 1 унаатайгаар тэмцээнээ өндөрлөсөн бол Какурю 11, Харумафүжи 9, Токитенкү 8, Асасекирюү 6, Моконами 5, Кёкүтенхо 5, Шотенрю 2 даваа тус тус авцгаалаа. Мөн жюро зиндаанд барилдсан Тамаваши 11 даваа авч, анх удаа дэд зиндаанд түрүүлэв.
37 настай озеки Кайо сүүлийн өдөр Котомицукиг ялснаар 8 даваа 7 унаатай болж, 50 хувийн амжилтаа үзүүлсэн байна. Кайо 5 дахиа дараалан 8-7 амжилт үзүүлсэн бөгөөд ийм амжилтыг озеки цолтнуудаас өмнө нь 1971 онд Маенояама л үзүүлж байжээ. Озеки Котоошю сүүлийн өдөр цол ижил Харумафүжиг давснаар 9 даваа 6 унаатайгаар тэмцээнээ өндөрлөлөө. 5 озекигийн 3 нь 9 давсан байна.
Саньяку цолтой Кисеносато, Аминишики нар сүүлийн өдөр энэ тэмцээнд онцгой сайн барилдаж байгаа Баруто, Какурю нарт унаснаар 50 хувиа хийж чадсангүй. Кисеносато комүсүби руу буух бол Аминишики саньяку цолоо алдах биз.
Тэмцээний канто-шо буюу дайчин барилдааны шагналыг бүх озекиг давсан комүсүби Баруто, гино-шо буюу техниктэй бөхийн шагналыг барууны маэгаширагийн 3 Какурю нар хүртжээ.
9 сарын тэмцээний макүшита зиндаанд Гүржийн бөх Кагамару, санданмэд Аоки, жониданд Окиношита, жонокүчид Болгарын бөх Аойяама нар тус тус түрүүлжээ.

2016 оны зуны олимпийн нийслэл Рио де Жанейро

Рио де Жанейро хотынхон баяр хөөрт умбаж байна.
Данийн Копенгаген хотноо ОУОХ-ы 121 дэх хурал, 13 дахь конгрессоор 2016 оны олимпийг зохион байгуулах хотыг ерөнхийлөгч Жак Рогге зарлалаа. Тунан үлдсэн дөрвөн хотоос хамгийн түрүүнд Чикаго хот хасагдав. Чикаго хотыг олимпийн эрх авахуулахыг төлөө Барак Обама тэргүүтэй том лобби бүлэглэл ирсэн. Гэвч эхний шатнаас бүдрэв. Үнэхээр сенсаци боллоо. Олон хүн Чикагог ялна гэдэгт итгэлтэй байсан. Чикагогийн энэхүү ялагдлын гол шалтгааныг санхүүгийн төлөвлөгөөг тааруу гаргасан гэж хүмүүс үзэж буй бол зарим хүмүүс Барак Обаматай холбож байна. Хэдийгээр АНУ-ын ерөнхийлөгч гэргийн хамт Данийн Копенгагенд өөрсдийн унаган нутаг Чикагог сурталчлах гэж ирсэн ч хэдхэн цаг саатсан байна. Хэдхэн цаг саатаж, дүн гарахаас өмнө хурлын танхимыг орхин нутгийн зүг нисчээ. Энэ нь уг хурлын хүндлээгүй, эх орноо, хотоо сурталчлахад хэлбэр төдий оролцсон хэмээн буруутгагдах үндэс болж байна. Үүнээс болж Чикагогийн рейтинг унасан хэмээх хүмүүс байгаа юм.
Хоёр дахь шатанд лобби муу ажиллаж байсан Токио хотынхон хасагдаж Мадрид, Рио де Жанейро хотууд үлдлээ.
Санал хураалтын өмнө Бразилийн ерөнхийлөгч Лула нийт гишүүдэд хандаж “Тропикийн бүсэд олимпийн бамбар бадамлах цаг нь боллоо” хэмээн мэдэгдэж, хотынхон нь бэлэн байгаа тухайг бүх гишүүдэд танилцуулсан юм.
Хуан Антонио Самаранчийн хүү бага Самаранч шигшээ хүртэл хотоо явуулж чадсан ч ялагдлаа. 3 олимп дараалж нэрээ дэвшүүлэн эрхээ авч чадсангүй ээ, Мадрид. Испаний хаан, хатан, хөлбөмбөгийн супер од Рауль гээд л нөлөө бүхий хүмүүс ирсэн.
Дугтуйг Рогге задалсны дараа Рио хот баяр хөөрт умбаж, Пеле нулимсаа барьж чадсангүй. Тэр хэдийгээр тамирчны хувиар олимпод оролцож үзээгүй боловч олимпийг зохион байгуулах эрхийг хот нь авахад чухал нөлөөг үзүүлж чадлаа.
Ийнхүү ЗУНЫ ОЛИМПИЙН 31-р НААДАМ РИО де ЖАНЕЙРО хотод зохиогдохоор боллоо. Өмнөд Америк тивд анх удаагаа олимп болно. 2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ мөн Бразилд болох билээ. Хоёр жилд хоёр удаа хүн төрөлхтний баяр Бразилд болох нь ээ. Яг иймэрхүү тохиолдол 1990-ээд онд АНУ-д болж байсан юм. 1994 онд хөлбөмбөгийн ДАШТ болж, 1996 онд Атлантын алтан олимпийг мөн өлгийдэн авч байсан ажгуу.

Парисын шоколадын үзэсгэлэн худалдаа

Парист жил болгон зохион байгуулагддаг шоколадын үзэсгэлэн-худалдаа 10-р сарын 13-18-ны хооронд болов. Дэлхийн 140 компани энд өөрийн бүтээгдэхүүнийг танилцуулав. Улс орнуудаас дурьдвал Орос, Бельги, Канад, Япон, Итали. Үзэсгэлэн-худалдаанд ирсэн хүмүүс тухайн бүтээгдэхүүнийг амталж үзэн шоколад хийх жорыг мэдэн мөн шоколадаар хийсэн даашинзны загварыг үзэн энэхүү амттаны үйлдвэрлэлийн тухай лекц сонсох боломжтой байжээ.

DIESEL шинэ ахлах дизайнертай боллоо

Авъяаслаг дизайнер Sophia Kokosalaki Diesel брэндийн ерөнхий дизайнераар ажиллаж эхэллээ. Diesel группыг эзэмшигч Renzo Rosso шинэ дизайнертай болсондоо туйлын сэтгэл хангалуун байгаа гэнэ.

Sophia Kokosalaki-гийн хурц мэдрэмж Diesel брэндийн өнгө төрхийг улам гоё болгож чадна гэдэгт тэрээр эргэлзэхгүй байгаа аж. Sophia Kokosalaki шинэ ажилд орохоосоо өмнөхөн өөрийн брэнд болох Vionnet couture house-аа нээгээд байжээ. Гэхдээ Kokosalaki өөр ажилд орсон ч гэсэн өөрийн брэндийнхээ ахлах дизайнер, ерөнхий захирлын ажлаа үргэлжлүүлсээр байх гэнэ.

Тэрээр хэвлэлийнхэнд өгсөн ярилцлагадаа “Diesel группын нэр хүнд өөрийнхөө брэндийг өргөжүүлэхэд маань ч ихээхэн тус болно гэдэгт би итгэж байна. Би өөрийн брэндээ алдартай болгомоор байна. Тиймдээ ч би энд орсон. Diesel бол миний мэдэх хамгийн modern брэнд” гэж ярьжээ.

Мальдивын Засгийн газар усан дор хуралдав

Дэлхийн дулаарлын асуудалд улс орнуудын анхаарлыг хандуулах гэж Мальдивын Засгийн газар хуралдаанаа усан дор кзохион явуулав. Энэхүү хуралдааны зохион байгуулах гэж сайд нар 2 сар бэлдсэн гэнэ. Эхлээд усан дотор тус улсын ерөнхийлөгч Мохамед Нашид (Mohammed Nasheed) орж араас нь сайд нар нь оржээ. Тэд ширээнээсээ зууран дэлхий нийтээрээ агаарт СО хийг гаргахгүй байх арга хэмжээг авахыг уриалсан резолюцийг гаргасан байна. Уг резолюцийг усанд урсдаггүй маркераар самбар дээр бичжээ.

Америкийн сувилагч Угандын хаан болов

Америкийн сувилагч Чарльз Уэсли Мумбере Угандын Рвензуруру хаант улсын хаан болов гэж The New Vision сайт мэдээлэв. Хаанд өргөмжлөх ёслолын ажиллагаанд 60 мянган хүн оролцож Угандын ерөнхийлөгч Йовери Мусевени нь нутгийн уламжлал ёсоор гараа шинэ хааныхаа зүүн мөрөнд хүргээд хааны парламентанд хандан үг хэлжээ:”Бид хаант засаглалыг сэргээв, Хараахан хааны парламент засгийн газартай хэрхэн хамтран ажиллах зарчимаа нэг бүрчлэн ярилцаж амьжаагүй байна” гэв. Ерөнхийлөгч Мусевени нь улс оронд 1967 оноос хойш хориглож байсан уламжлалт хаант улсыг сэргээлээ. Одогийн хаан болсон Мумбере нь олон жил АНУ-ын Пенсильвани болон Мэрилэндэд сувилагч хийж байжээ. Хөршүүд нь түүнийг удамших хаан байна гэж бодоогүй байна. 2008 оны 2-р сард тус улсад 20 жил үргэлжилсэн иргэний цус дайн төгсгөл болов.

Нүд бие эрхтний толь

Нүд бол бидний байгалиас заяасан хамгийн гайхалтай зүйл боловч тэр бүр бид нүдээ хамгаалж гамнаж чаддаггүй. Гэтэл үнэн хэрэгтээ нүдээ хамгаалахад маш хялбар олон аргууд байдаг үд бол хамгийн эмзэг, нандин, чухал эрхтний нэг. Эргэн тойрон дахь эд зүйлсийг гэрэлт сацрагийн энергийн тусламжтайгаар харах чадвартай маш нарийн физиологи буюу бие судлалын хараа зүйн систем хэмээн анатомийн талаас нь тайлбарладаг. Гэрлийн сацралт нь нүдээр дамжуулж хүний биед маш их нөлөө үзүүлдэг байна. Үүнээс авч үзэхэд гэрэлт сацралт нүдэнд ихээхэн ач холбогдол үзүүлдэг нь тогтоогджээ. Өөрөөр хэлбэл, нүд эхлээд гэрэл өнгийг нь тогтоож дараа нь хэлбэр дүрсийг нь илрүүлдэг гэж хэлэхэд болно. Нүд бол бидэнд байгалиас заяасан хамгийн гайхалтай эрхтэн боловч тэр бүр бид нүдээ хамгаалж, гамнаж чаддаггүй. Үнэндээ нүдээ хамгаалах маш хялбар олон аргууд байдаг. Жишээлбэл, нүднийхээ ядаргааг маш богино хугацаанд найдвартай тайлахыг хүсэж байгаа бол нүднийхээ дотоод өнцөгүүдийн цэгэн дээр 2-3 удаа эрхий хуруугаараа чангахан шиг дарахад л хангалттай. Нэг дарахдаа минутын турш дарж байлгах хэрэгтэй. Мөн нас ахих тусам хэн хүний ойрын хараа мууддагг. Энэ нь өвчин гэхээсээ илүү настай холбоотой бөгөөд ойролцоогоор 40-45 насны хооронд илэрдэг билээ. Энэхүү нүдний “хөгшрөлт” илрэхдээ андашгүй, жишээлбэл ном уншихад үсэгнүүд бүдгэрч харагдах бөгөөд бага багаар номоо хол барьж унших хэрэг гардаг. Ийм тохиолдолд юуны өмнө нүдний мэргэжлийн эмчид хандаж онош тавиулж, яг юунаас үүссэнийг тодруулж эмчилгээ авах нь зүйтэй юм. Хэрвээ нүд үнэхээр “хөгширсөн” гэж тооцогдох юм бол нүдний шил зүүхээс өөр арга байдаггүй. Гэхдээ сүүлийн үед манай оронд нүдний лазер эмчилгээ хийгдэж байгаа бөгөөд эмчтэйгээ зөвлөж байгаад хийлгэх эсэхээ шийдэх хэрэгтэй. Лазер эмчилгээний давуу талуудыг дурьдвал: • Бүрмөсөн нүдний шил болон контакт линзнээс сална • Лазер эмчилгээ хийлгэсний дараа хоёр гурван цагийн дараа гэр лүүгээ хариад маргаашнаас нь л та ертөнцийг шинэ нүдээр харах боломжтой болно • Энэхүү эмчилэгээ ихэвчлэн 100 хувийн үр дүн үзүүлдэг • Элдэв сөрөг нөлөө үзүүлэхгүйгээс гадна хэрвээ та эмчийнхээ зөвлөгөөний дагуу байж чадах юм бол хоёр хоногийн дараа гэхэд компьютер, усан спорт зэрэг хүссэн бүхнээ хийж болно • Эмчдээ сайн шалгуулсны эцэст мэс заслын явц ердөө л 20 минут үргэлжилнэ Гэхдээ сайн талын эсрэг мөн муу тал гэж байдаг шүү дээ. Тиймээс лазер эмчилгээний сөрөг талуудын талаар та тухайн эмчээс сайтар лавлаж асуугаарай. Жишээлбэл, зарим хүмүүсийн нүд олон жил контакт линз зүүснээс болж лазер эмчилгээ хийх боломжгүй болох жишээтэй. Манайд лазер эмчилгээг ойролцоогоор мянган доллараар хийж байгаа бөгөөд эхлээд заавал сайтар судалж үзэхийг зөвлөе.

ХЭЛЭЭ ҮЗҮҮЛ

Шинжлэх ухааны хэллэгээр, хэл бол бидний химийн шинжилгээний гол багаж. Ус, шүлсэнд ууссан бодис хэл болон амны хөндийн амтны булдруунд шингэн тодорхой дохиог мэдрэлийн судлаар дамжуулан тархинд хүргэдэг байна.

Хоолны амтыг бүрэн мэдрэхэд хэлэнд хүрч буй хоолны халуун нь 24 градус байх ёстой. Бидний амтлах мэдрэмж өдрийн 11-12 цагийн хооронд хамгийн сайн байдаг гэнэ. Давсны амт хамгийн түрүүнд мэдрэгдэх ба дараа нь чихэрлэг, исгэлэн, гашуун амт хэлэнд мэдрэгддэг. Энэ нь амт мэдрэгчийн байрлалаас хамааралтай аж. Хэлний үзүүр хавьд давслаг, адагт нь гашуун амтыг мэдрэх цэгүүд тус тус байдаг.

Амтыг мэдрэх нь нарийн ажиллагаа. Үнэр, амтны мэдрэмжний 50 хувь нь 25-30 нас хүрэхэд алдагддаг гэсэн дүгнэлтийг эрдэмтэд хийжээ. Улаан өнгийн уусмал чихэрлэг амтыг, шар болон цайвар ногоон өнгө нь исгэлэн амтыг, хөх нь гашуун амтыг нэмэгдүүлдэг гэдгийг шинжлэх ухаанаар тогтоосон байна.

Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн амтны мэдрэмж огт өөр байдаг. Эрэгтэйчүүд ердөө 15 хувийн амтны мэдрэмжтэй байдаг бол эмэгтэйчүүдийнх 35 хувиас доошгүй аж. Жирэмсэн эмэгтэйчүүд амтыг хамгийн сайн мэдэрдэг. Амтлах мэдрэмж нь мөн мэдрэлийн булдруунуудаас хамааралтай. Үүнийг туршихын тулд хэлнийхээ үзүүрийг хөх өнгийн хүнсний будгаар будчих. Будагдсан хэсгээс цаасаар дардас авсны дараа толинд хэлээ харж байгаад будаггүй үлдсэн товгоруудыг тоолоод үзээрэй. Ердийн хэмжээний амтлах товгорын тоо нь 15-35 ширхэг л байдаг. Харин үүнээс илүү товгортой бол та өөрийгөө гайхамшигтай амтны мэдрэмжтэй хүн гэж тооцож болно.

Монгол орны байгалийн сонин хачнаас

Говийн хангай. Говь нутаг дахь ус, ургамал жигдэрсэн хэсэг газрыг баянбүрд гэнэ. Говьчуул түүнийг “Говийн хангай” ч гэж нэрлэх нь бий. Баянбүрдийн жилийн дөрвөн улирлын ус, ургамлын таатай нөхцөл нь тэнд хавтгай, хулан, тахь, мазаалай зэрэг амьтдын амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлнэ. Монголын говьд 80 гаруй ийм баянбүрд бий гэж судлаачид тогтоосон бөгөөд эдгээрийн ихэнх нь говийн их дархан газар, говийн бага дархан газар, говь Гурвансайханд буй.

Ёлын ам. Өмнөговь аймгийн нутаг Гурван сайхан уулын Зүүн сайхан уулыг зүүн хойш сэтлэн урссан горхины хавцалд өнө удтал ёл шувуу үүрлэн нутаглаж ирсэн учраас Ёлын ам гэж нэрлэгджээ. Энэ хавцал зургаан км орчим үргэлжилж уулаа огтлон талд гарна. Хангайг говьд аваачсан мэт тунгалаг ус, нов ногоон зүлэг, анхилам сайхан арц сонгинын үнэрт үзэсгэлэнт хавцлын сүрлэг хадан цохиодын дээгүүр ёл шувуу эргэлдэн, аргаль, янгир сэрийлцэн байх нь үнэнхүү гайхамшиг. Хавцалд тогтсон зузаан мөсөн доогуур горхи хоржигнон урсах нүхэн доогуур хүмүүс мөлхөн гарах бөгөөд мөс нь хайлалгүй жил өнжих нь олонтаа. Төв хэсэгтээ 300 орчим метр элгэн ханат хавцлын ам эхэндээ тавиун байснаа нарийссаар дунд хэрдээ хүн зөрөхөөргүй нарийсдаг. Үзэсгэлэн төгс Ёлын ам хаа газрын гийчдийн саатан сонирхдог газрын нэг болжээ.

Монгол орны голомт буюу төв цэг. Айл гэрийн голомт тулсан тулга нь голд байдаг. Тэгвэл улс орны маань газар зүйн голомт буюу төв цэг хаана байдаг вэ. Монгол орны газар зүйн төв цэг нь Өвөрхангай аймгийн Бүрд сум Сант уулын зүүн урд булгийн эхэнд оршдог аж. Үүнийг газарзүйч Ш.Шагдар 1978 онд тогтоосон бөгөөд тэнд өдгөө суварга бүхий цогцолбор барьжээ.

Монгол орны хамгийн өндөр цэг нь 4374 м өргөгдсөн Алтай таван богдын Найрамдал оргил юм.

Харин хамгийн нам дор газар нь 560 м өргөгдсөн Хөх нуурын эрэг гэнэ.

Монголын хамгийн том говь. Монголын алдарт 33 говийн дотор хамгийн том нь Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд орших Галбын говь юм. 200 км урт, 50 гаруй км өргөн, 70 гаруй мянган км талбай эзэлдэг юм байна.

Хамгийн их элс. Манай улсын хамгийн их талбай эзэл­дэг элс нь Бөөрөгдэлийн элс юм. Энэ элс 45 км өргөн, 180 км урт үргэлжилдэг.

Дэлхийн мөнх цэвдгийн урд зах. Баянхонгор аймгийн Эрдэнэ­цогт сумын нутаг Дарагт уулын баруун урд оршдог. Энэ газрыг дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагас, ул хөрсний үргэлжилсэн цэвдгийн хамгийн урд зах гэж газар зүйчид үздэг байна.

Монгол орны хамгийн урт гол. Монгол орны олон гол мөрний хамгийн урт нь Хэрлэн юм. Хэрлэн голын нийт урт 1264 км бөгөөд үүний 1090 км нь Монголын нутаг дээгүүр урсдаг.

Монгол орны хамгийн том мөрөн нь Байгаль нуурт цутгадаг 992 км урт Сэлэнгэ мөрөн юм. Дурдсан уртын 590 гаруй км нь Монгол улсын нутагт байдаг. Уг мөрний ус цуглуулах талбай нь 447000 км аж.

Монгол орны гол мөрний нийт урт 67000 км буюу тус орны хилийн шугамаас 8.2 дахин урт юм.

Дэлхийн хамгийн өндөр барилга

Дэлхий дээрх хамгийн өндөр барилга хаана байдгийг мэдэх үү? 101 давхартай “Taipei 101 Tower” гэж нэрлэгддэг дэлхийн хамгийн өндөр барилга мэдээж Тайваний нийслэл Тайпэйд байдаг. “Taipei 101 Tower”-ийн экстерьер, интерьерийн аль алинд Хятадын эртний Буддын шашны сүм хийдүүд болон уламжлалт уран барилгын архитектурын онцлог шингэсэн байна. Түүнчлэн барилгын ерөнхий хэв загвар нь Хятад үндэстний сайн сайхан амьдралын бэлгэдэл болсон хулсан цэцгийн /bamboo/ хэлбэрийг санагдуулна. Барилгын ерөнхий экстерьер нь хулсны ишээс санаа аван хийсэн найман таслагдсан хэсэгтэй. Найман давхарга хэсэгтэй байхыг архитекторууд зүгээр ч нэг санаандгүйгээр шийдээгүй бөгөөд энэ нь хятадууд наймын тоог бэлгэшээдэгтэй холбоотой аж.

2004 онд “C.Y. Lee and Partner” барилгын төсөл хэрэгжүүлэгчдийн барьсан “Taipei 101 Tower” нь 509 метр өндөр, 198,347 m2 талбайтай. Энэхүү барилга баригдахаас өмнө дэлхийн хамгийн өндөр барилгын жагсаалтыг Малайзийн нийслэл Kuala Lumpur дахь Petronas Twin Towers /452 метр/ тэргүүлдэг байсан. “Taipei 101 Tower”-ийн машины зогсоол талбай гэхэд л 2000 орчим машин элбэг багтах зайтай аж. Гэхдээ тэнгэрийн хязгаар гэж үгүй тул дэлхийн хамгийн өндөр барилгын жагсаалт жил жилээр л уртсах нь мэдээж.

Одоо Тайваний “Taipei 101 Tower” хамгийн тэнгэр баганадсан өндөр барилга гэсэн хүндтэй нэрийг зүүхэд ердөө л жил гаруйн хугацаа үлджээ. Учир нь Өмнөд Солонгосын Сөүл хотод 130 давхартай, 580 метрийн өндөртэй “International Business Center” нэртэй барилгын аварга том цогцолбор 2008 онд бүрэн ашиглалтанд орохоор баригдаж эхлээд байна. Үүнтэй уралдан 2008 онд Арабын нэгдсэн Эмиратын нийслэл Дубай хотноо 160 орчим давхартай, 800 метр өндөр “Burj Dubai” нэртэй барилга сүндэрлэн босч дэлхийн хамгийн өндөр барилга гэсэн эрхэм нэрийг зүүх бололтой. Уг барилгын архитекторууд 800 метр барилгын хажууд өрсөлдөгчид нь дэндүү нам харагдах болно гэж бардамнаж байгаа аж.